En hoe zit dat met de werkeloosheid ?

Bij ons leeft nog altijd het misverstand dat de beschikbare arbeid een beperkte statische hoeveelheid is die men solidair moet verdelen. Niets is minder waar. Belastingsverlaging is de motor tot creativiteit en tot nieuwe initiatieven en tot jobcreatie in de productieve sector. Je ziet dat ook in de statistiek van de Ierse werkeloosheid. In 1985 stond Ierland er met 17% werklozen veel slechter voor dan België met 10%. In 2003 was die in Ierland herleid tot 4,6%. In de praktijk betekent dit dat bedrijven er permanent op zoek zijn naar arbeiders, kaderleden, en bedienden, en niet omgekeerd zoals bij ons.

Op hetzelfde misverstand rust de vrees dat lage winstbelasting en sociale bijdragen ondernemingen afsnoept van andere landen. Ook deze redenering gaat er van uit dat het aantal ondernemingen of hun omvang onveranderlijke grootheden zijn, die men solidair onder de naties zou moeten verdelen. Dit berust op de veronderstelling dat de werklust en ondernemingslust van de bevolking ongevoelig is voor het belastingsniveau. Men zou beter moeten weten; zodra je mensen een ruimer aandeel in de vrucht van hun arbeid laat, neemt hun bereidheid tot productieve bijdrage zienderogen toe. Lagere belastingen motiveren om aan de slag te gaan: om een overuur te presteren, om het risico van een eigen onderneming aan te durven, om wat langer aan het werk te blijven.... Wie dat niet wil inzien, dan wellicht eens naar het huidige China gaan kijken, en op de terugweg naar de economische en ecologische puinhopen die het Sovjet regime achterliet.

Net zoals concurrentie tussen bedrijven leidt tot creativiteit en optimale aanwending van schaarse middelen, leidt ook belastingsconcurrentie tussen naties tot optimalisatie van het beleid. Elke vorm van belastingscartel tussen naties is even nefast voor de tewerkstelling en de welvaart als marktverdelende cartelafspraken tussen bedrijven nefast zijn voor omvang van hun afzetmarkt.

Toch lijkt het tegenstrijdig dat sociale uitgaven kunnen stijgen bij een vermindering van de belastingsdruk.

De cijfers van de sociale uitgaven zijn beken.! Je kan ze nagaan op de OESO website! Eerste denkfout is dat de belastingsontvangsten dalen bij dalende belastingsdruk. Het Laffer-effect, het terugverdieneffect speelt hier, en Ierland bewijst dat dit reëel is. De belastingsontvangsten stegen naarmate de belastingsdruk daalde.

Een tweede denkfout is te kijken naar het relatief aandeel van de sociale uitgaven als een % van het BNP; Bekijk de absolute cijfers. Hoeveel ontvangen de mensen werkelijk aan uitkeringen? Dat is wat de burger interesseert. In alle grote sectoren zijn de reële sociale uitkeringen in Ierland méér gestegen in Ierland dan in België, behalve in de werkeloosheid, maar dat is te danken aan aan de daling van de Ierse werkeloosheid er tot één derde. Per werkloze geeft Ierland wel ook méér steun dan België.

Absolute kampioenen zijn de Ieren in de gezinstoelagen waarin de kinderbijslagen de voornaamste post zijn. Die stegen in 18 jaar met niet minder dan 262 %; bij ons zijn de gezinstoelagen zelfs lichtjes gedaald. Bij ons focust altijd op een krimpscenario; besparingen op uitkeringen: we zitten op de snelweg naar de afbouw van de sociale zekerheid.

Wil men bij ons de sociale zekerheid in stand houden en de vergrijzing financieren en dan kan dat enkel door groei, groei, en nog eens groei. Dat heeft zelfs Vandelanotte nu al ingezien. Wat hij nog niet begrijpt is dat groei enkel kan door een vermindering van de belastingsdruk. Hij wil de groei forceren: de economie aanzwengelen door de participatiegraad te verhogen; later op pensioen gaan en zo. Dus eigenlijk weer door een verdere afbouw van de sociale verworvenheden.

Vandelanotte vraagt zicht niet af wie de arbeidsplaatsen zal creëren om de hogere participatiegraad en het hoger arbeidsaanbod op te vangen. Ziet hij dan niet dat er geen starters meer zijn en dat dit ligt aan ons archi-slecht ondernemingsklimaat en de generositeit van de risicoloze alternatieven? Ziet hij niet dat bestaande bedrijven delocaliseren aan een tempo zoals nooit tevoren? België -en Europa- lopen leeg. Onder zijn partijgenoot Schroeder is in Duitsland de werkeloosheid opgelopen tot 5 miljoen; evenveel als in de crisisjaren 1929. Met een  krimpscenario stevenen we af op de totale ineenstorting.

Een andere denkpiste die Jullie volgen is een verschuiving van de belastingsdruk van directe belastingen naar consumptie.

Dit is niet zomaar een denkpiste; ook dat is een van de hoofdconclusies uit ons regressie-onderzoek. We hebben vastgesteld dat landen met een hogere consumptie-belasting veel sneller groeien dan landen met een hoger aandeel aan directe belastingen. We moeten hierover dan ook volledig de stelling van Vivant en het recente Europees initiatief terzake van Verhofstadt bijtreden.

Probleem is dat ons overheidsapparaat explosief gegroeid is sedert 1965. De directe belastingen en belastingen op bedrijven hebben deze groei volledig gefinancierd. De inkomensbelastingen zijn sedert 1965 verdubbeld; de consumptiebelastingen daartegenover zijn nauwelijks veranderd.

Bij het ontwerp van ons sociale zekerheidsmodel, was de verhouding tussen directe en indirecte belastingen evenwichtig. Maar in de loop van de tijd is de structuur van onze belastingsontvangsten volledig scheefgegroeid. Deze scheefgroei tussen directe en consumptiebelasting draagt wezenlijk bij tot de demotivatie van de aktieven en tot stimulering van de consumptie ten nadele van investeringen. Bijkomend voordeel van een consumptiebelasting is dat de financiering van de sociale zekerheid niet langer uitsluitend op de binnenlandse productie rust, maar dat ook buitenlandse producten hierin meebetalen.

Ook een verschuiving van de belastingen kan inderdaad zeer wezenlijk helpen om de groei te stimuleren, maar het hoofdobjectief moet een verlaging van de globale belastingsdruk blijven. Het IMF komt in haar studie van Juli 2004 trouwens het zelfde besluit.

...lees verder