VEEL GESTELDE VRAGEN                  

Interviewer: Luc Van Braekel. (lvd.net)

Antwoorden van WorkForAll:

Eric Verhulst, Paul Vreymans  en  Willy De Wit         

Wie is Workforall eigenlijk ?

WorkForAll is een pluralistische en politiek ongebonden denktank. We onderzoeken maatschappelijke modellen en structuren op hun efficiëntie in de realisatie van de maatschappelijke doelstellingen.

We neigen noch naar links noch naar rechts. Los van ideologie onderzoeken we het succes van verschillende beleidstypes in hun realisatie van werkgelegenheid, welvaart, solidariteit en individuele vrijheid.

Waarom dit initiatief ?

Burgers en zelfs onze beleidslui hebben weinig zicht op de efficiëntie van verschillende beleidstypes. Cijfers over welvaartsgroei of jobcreatie in landen die een alternatief beleid voeren zijn meestal onbekend. Burgers vormen te veel een opinie op basis van sentiment, vage intuïtie of een verstarde ideologie. Ook onze beleidslui zetten beleidslijnen uit op basis van diezelfde  populaire motieven, en niet op basis van wetenschap of empirische waarneming.

Zo is er sedert de ontluistering van het lang geprezen Poldermodel nu een nieuwe hype ontstaan rond het Scandinavisch model. Nu zouden de Scandinaven de steen der wijzen in pacht hebben. Nochtans blijkt uit cijfers dat Denemarken, Zweden en Finland in de laatste decennia een uiterst zwakke welvaartsgroei kenden, weinig nieuwe jobs creëerden, en ook weinig nieuwe solidariteitsinitiatieven hebben ontwikkeld.

Dergelijke irrationele hypes zijn nefast. Je neemt toch geen voorbeeld aan de slechtste leerling van de klas? Beleidskeuzes op basis van ideologie, intuïtie of modieuze hypes, leiden al te vaak tot politieke initiatieven die contraproductief zijn voor onze welvaart, de vrijheid, de solidariteit of de tewerkstelling.

Hoe zijn jullie tot dit initiatief gekomen?

Aanleiding tot ons onderzoek was de vaststelling van de opmerkelijke groeiverschillen in reëel welvaartspeil tussen de Europese landen; We hadden vastgesteld dat Denemarken In 18 jaar tijd (1984-2002) een reële welvaartsgroei van slechts 35% realiseerde, en ook België zeer matig scoorde met een groei van nauwelijks 42% in 18 jaar.

Ierland daarentegen zag over dezelfde periode zijn reële welvaart stijgen met niet minder dan 167%. Ierland evolueerde zo in amper een halve generatie tijd van het tweede armste tot het op één na welvarendste land van Europa (na Luxemburg). Gelijkaardige groeiverschillen vonden we ook in de jobcreatie terug.

Onze vraag was waaraan deze merkwaardige groeiverschillen te danken zijn. We vroegen ons af of België wellicht -mits gepaste economische beleid- de economische prestaties kon evenaren van landen als Ierland, Luxemburg of Portugal.

Waarop is dat onderzoek gebaseerd?

Een aantal factoren die de welvaartsgroei bepalen zijn bekend uit de economische literatuur. Zo weet men al langer dat er een negatief verband bestaat tussen belastingsdruk en welvaartsgroei. Gwartney en ook Laffer en Armey hebben daarover baanbrekend onderzoek verricht. Gwartney onderzocht de oorzaken van de verschillen in welvaartsgroei tussen de OESO-landen over een lange periode van 1960 tot 1996. Hij stelt vast dat In landen en periodes waar het overheidsbeslag kleiner was dan 25% van het BNP de welvaart jaarlijks gemiddeld met 6,6% toenam. Landen waar het overheidsbeslag op de welvaart méér dan 60% bedroeg realiseerden een welvaartsgroei van 1,6%. Met zijn studie toont hij het negatief verband tussen overheidsbestedingen -en dus onrechtstreeks ook de belastingsdruk- en de welvaartsgroei aan.

Dit verband blijkt ook evident uit het spreidingsdiagram tussen groei en de omvang van de overheid in de EU-landen. Een nog sterker negatief verband ziet men op het spreidingsdiagram tussen welvaartsgroei en loonbelasting: hoe hoger de belastingsdruk hoe lager de groei.

Maar er spelen toch nog andere factoren die de welvaartsgroei bepalen dan alleen maar de belastingsdruk?

Ja natuurlijk! Onze werkgroep heeft op dezelfde manier niet minder dan 25 mogelijke oorzaken van groeiverschillen onderzocht. Zo onder meer de invloed van de leeftijdsstructuur, het opleidingsniveau, de inflatie,

de jaarlijkse werkuren, de consumptiequote, de intrestvoeten, de verhouding tussen directe en indirecte belastingen, de omvang van het overheidstekort, de invloed van de toetreding tot de EU enz, enz...

Al die gegevens zijn bekend bij de OESO, en werden verwerkt in een omvattend meervoudig regressiemodel, waarin vertragingseffecten van nul tot vier jaar werden verrekend.

Meervoudige regressie laat toe met mathematische precisie het effect en het relatief belang van veel simultaan spelende factoren elk afzonderlijk te berekenen. Met dezelfde techniek onderzoekt de medische wetenschap of leefgewoonten of voedingsgewoonten invloed hebben op onze gezondheid, levensverwachting of ziekteverschijnselen. Op onze website kan men de resultaten van dit onderzoek nagaan.

De bijzonderste conclusie uit dit onderzoek is dat twee hoofdoorzaken aan de basis liggen van zwakke groeiprestaties. Een excessief overheidsbeslag enerzijds en een demotiverende belastingstructuur, met zware lasten op arbeid, inkomen en winst anderzijds. Deze twee beleidsfactoren bleken veruit de belangrijkste van de 25 onderzochte oorzaken die de welvaartsgroei bepalen. Zo levert een vermindering het overheidsbeslag met 1% al gauw een bijkomende jaarlijkse welvaartsgroei van 0,6% op.

De resultaten van ons onderzoek worden trouwens in grote lijnen bevestigd in een studie van het IMF van Juli 2004. Het IMF gebruikt hierbij de identieke onderzoeksmethode, maar onderzocht een andere landengroep over een andere periode.

Uit de cijfers blijkt ook dat "deficit spending" en renteverlaging geen enkele positieve bijdrage levert tot de economische groei. Dit in tegenstelling tot wat de believers in Keynesiaans beleid nog altijd mogen beweren.

.... lees verder.