Ik krijg meer en meer de indruk dat marxisten niet langer de arbeid, maar het klimaat als stok gebruiken om de vrije markt te slaan. Bijna alle anti-vrije markt denkers zijn nu overgestapt naar de Gore-beweging, met inderdaad de energie verslindende Al Gore als boegbeeld.

Over het laatst aanhoorde ik een lezing door post-doctoraal onderzoeker aan de KU Leuven, Peter Tom Jones. Jones is al lang actief in allerlei anti- tot andersglobalistische organisaties en is nu ook politiek geangageerd bij Groen als onafhankelijke.

De titel van de lezing: "De Aarde groeit niet mee met de economie... pleidooi voor een ecologische economie"; Jones begon zijn uiteenzetting met een inleiding over de opwarming van de aarde, alles wat nu al wel ruimschoots bekend is bij het grote publiek. In het tweede deel van zijn voorstelling bracht hij zijn idee van wat er fout gaat en wat de notie van een 'ecologische economie' inhoudt.

Het grote probleem ligt volgens hem aan het feit dat we nog steeds te veel gehecht zijn aan economische groei en dat we het BNP als leidraad gebruiken. Zijn grootste kritiek op de BNP cijfergegevens is dat het enkel en alleen bruto is, m.a.w. de heropbouw bij vernielingen worden ook meegeteld en dat het geen rekening houdt met inkomensongelijkheden.

Het BNP is inderdaad geen perfecte leidraad, maar er bestaat niet zoiets als dé perfecte meting. Trouwens, correcties kunnen worden gemaakt in economische analyse door het NNP, het Netto Nationaal Product, waar depreciaties worden afgetrokken van het BNP. Wat betreft de inkomensgelijkheid, die is er inderdaad, maar in elk land met een vrij systeem van ondernemen zal dit bestaan, maar als je deze gedachte van hem doortrekt kun je ook zeggen dat de welvaart voor 90 % van de Russische bevolking onder het communisme gelijk was, maar wel allemaal even laag. Het vrije markt systeem geeft opportuniteiten aan een persoon om op socio-economisch vlak vooruitgang te kunnen maken, gebaseerd op zijn capaciteiten.

Zijn alternatief bestaat uit een soort van fonds, de zogenaamde Index of Sustainable Economic Welfare(ISEW), waarin relatieve elementen zoals de term 'geluksbeleving' in worden opgenomen. Jones beargumenteerd dat uit verschillende metingen en vergelijkingen er geen positief verband bestaat tussen economische groei en geluk. Geluk is voor mij geen socio-economisch begrip, het is een maatschappelijke term, want wanneer voelt een persoon zich gelukkig? Wanneer hij eerst en vooral in een stabiel gezin wordt opgevoed, wanneer hij voelt dat hij geliefd en gewaardeerd wordt. Jones, net zoals veel marxisten, linkt sociale aspecten van het leven onmiddellijk aan economische aspecten. Het systeem van de vrije markt levert geen een substantiële gelukstoename? Simpele verklaring: het systeem zal dan wel niet werken. De opplossing is volgens Jones duidelijk: we moeten gewoon naar een nieuw economisch systeem met: "niet minder, maar meer overheid".

Het is de 'progressieve' omwenteling van de jaren '60 en '70 en het radicale verlichtingsdenken dat het geluk en vooral de zekerheden van de Westerse mens hebben uitgehold, niet het economisch systeem van de vrije markt.

Verder in de lezing gaf Jones kritiek op het massaconsumentisme, een fenomeen dat hij verbindt aan een rechtse economische opstelling. In het debat na de lezing gaf ik toch aan dat het niet rechtse, of klassieke school- economen waren die het massaconsumentisme aanmoedigden, maar juist Marx en later Keynes en zijn aanhangers. Jones gaf weinig reactie.

De vrije markt als vijand beschouwen is fataal voor een ecologisch probleem, want het zal niet een centrale overheid zijn die het probleem zal oplossen, maar nieuwe methodes om met energie om te gaan en vooral een zuiniger verbruik bij zichzelf verwezenlijken. Ik denk dat velen met politiek-ideologische bijbedoelingen het ecologische probleem hebben aangewend als ultiem strijdmiddel om de vrije markt te vernietigen.

De lezing eindigde met een bijna- gelofte voor een betere wereld, een Utopia waar rechtvaardigheid, collectieve solidariteit en ecolgische stabiliteit hand in hand zullen gaan. Ik zeg aan deze progressieve denkers, lees Icarus, want in deze Griekse mythe zitten zoveel lessen voor links dat ze er niet meer rond kunnen draaien. De mens wil wel verbeteren, maar is geneigd naar het mooi ogende, wat vaak een omsluiering is van het kwaad, zoals alle conservatieve denkers zoals Burke en Hayek zo vaak hebben herschreven in hun teksten en in hun eeuw, Burke in de achtiende met "Reflections on the revolution in France" en Hayek in de twintigste met "Road to serfdom". Laat deze wijsheden niet verloren gaan.