Gisteren (16/08) werd door Bart De Wever het voorstel tot een herwerking van de financieringswet  op de onderhandelingstafel gegooid, dit tot grote verbazing van de franstaligen. Het is eerder verbazend, dat dit nog niet veel eerder is gebeurd. Deze ongelooflijk ingewikkelde wet van 16 januari 1989 is inderdaad een gedrocht, dat slecht beheer aanmoedigt en goed beheer bestraft.

Veronderstel een onderneming werft iemand aan voor een netto maandwedde van bv. € 2.500. De aangeworvene krijgt een bepaalde taak, maar zelfs als hij die zeer slecht uitoefent en haast geen enkele inspanning doet,  wordt hij niet bestraft en wordt hem leuk elke maand die € 2.500 uitbetaald. Omgekeerd, indien die persoon zeer hard zou werken en schitterende resultaten behaalt, wordt hij hiervoor helemaal niet beloond, en blijft zijn wedde gewoon € 2.500 Méér zelfs in dit laatste geval zal hem een deel van zijn wedde worden afgenomen.

U zal het moeten toegeven : een grote stimulans om efficiënt te werken is dit niet, integendeel.

Principe

Dit is ongeveer hetzelfde principe als met de financieringswet. De federale (centrale) overheid int in ons land het gros van de belastingen. Hiervan geeft zij een deel aan de deelstaten onder vorm van "dotaties", waarmee deze deelstaten een groot deel van hun uitgaven financieren. Veronderstel nu dat de Vlaamse overheid uitstekend werk levert, de economische activitet opdrijft en de werkloosheid sterk terugdringt. Dan wordt in het kader van de huidige financieringswet niet de Vlaamse overheid hiervoor beloond, maar wel de federale overheid. Het is inderdaad de federale overheid, die de werkloosheidsuitkeringen betaalt. Dank zij de inspanning van de Vlaamse overheid zijn in ons voorbeeld deze werkloosheidsuitkeringen in Vlaanderen sterk gedaald, maar het is alleen de centrale kas van de federale overheid, die hiervan profiteert. Tevens heeft die verhoogde economische activitet in de Vlaamse deelstaat een hogere belastinginkomst als gevolg. Maar die belastinginkomsten gaan naar de federale overheid, want deze is nog altijd bevoegd voor de inning van de belastingen. Dus ook hier weer zit er geen enkele beloning in voor de Vlaamse deelregering.

Waar zit dan de stimulans voor de Vlaamse overheid om prima werk te leveren? Die stimulans is er eenvoudigweg niet.

Bovendien zitten er dan nog constructiefouten in het mechanisme. Zo zou Wallonië minder dotaties ontvangen, indien het plots beter zou presteren dan Vlaanderen. Hoe wil je nu dat de franstaligen hun mouwen zullen opstropen en in actie zullen schieten. Ze zouden dom zijn, omdat ze er zelfs nadeel bij hebben.

Het perverse is, dat een deelstaat meer geld krijgt als ze de bevolking armer maakt, of als ze er niet voor zorgt dat de bevolking rijker wordt. Hoe konden politici zo dom zijn in 1989 om zulke wet te maken en hoe kunnen de franstaligen nu zo dom zijn, om de wijziging van die wet met alle mogelijke middelen tegen te houden. Leven wij dan toch in een bananenrepubliek?

De Oplossing : Fiscale autonomie

De enige, echte en eenvoudige oplossing is, dat de deelstaten verantwoordelijk worden voor het innen van de personenbelasting en de vennootschapsbelasting en vrij de tarieven mogen bepalen. Tevens, dat ze verantwoordelijk worden voor de uitkeringen van de werkloosheidsvergoeding en voor het gehele werkgelegenheidsbeleid. De federale (centrale) bevoegdheden worden dan sterk afgeslankt en de federale overheid krijgt voor die afgeslankte bevoegdheden een dotatie van de deelregeringen. Op die manier wordt het financieringsmechanisme gewoon omgedraaid. De idee van de omdraaiïng van de financieringsstroom werd verdedigd door minister voor begroting Philippe Muyters in De Standaard van 9/02/10.

Responsabilisering

De voordelen van fiscale autonomie  (responsabilisering) voor de deelstaten zijn enorm, namelijk een driedubbele stimulans :

1)      Een stimulans om de economische activiteit op te drijven en zodoende om de werkloosheid te verminderen.

2)      Meer economische activiteit betekent hogere belastingontvangsten, die de deelstaat zal toelaten om de belastingtarieven te verlagen

3)      Een stimulans om de uitgaven te beperken. Die beperkingen door een zuinig beheer zullen eveneens mogelijkheden bieden tot verlaging van de belastingdruk.

De stimulans om een belastingverlaging te kunnen doorvoeren is voor een deelstaat natuurlijk zeer sterk, omdat dit gunstig ligt bij de kiezers.

Alhoewel het duidelijk is, dat het stelsel van fiscale autonomie en dus van responsabilisering voor elke deelstaat zeer aantrekkelijk is en een enorme economische hefboom zou betekenen, liggen de Franstaligen dwars. Zijn onze franstalige politici dan toch zulke slechte economen? Of zijn zij bang, dat zij eindelijk aan het werk moeten schieten, omdat ze dan niet meer kunnen rekenen op de gelden van de Vlaamse belastingbetaler? Verder zal moeten afgewacht worden, hoe de vakbonden zullen reageren. Een afgeslankte federale overheid zal hun macht verminderen. Maar mogen wij niet verwachten, dat de vakbonden de belangen van de burgers laten primeren op hun eigenbelang?

Vlaanderen aan de ketting

Indien de franstaligen blijven dwars liggen en indien de financieringswet niet grondig gewijzigd wordt naar een verregaande responsabilisering, dan blijft Vlaanderen aan de ketting, zoals Luc Van der Kelen het zo plastisch uitdrukte in "Het Laatste Nieuws" van vandaag (17/08 blz. 2). Hij schrijft : "De staatshervorming die wordt voorbereid legt Vlaanderen aan de ketting. Ze is niet "de copernicaanse hervorming waarbij het gewicht verschuift naar de deelstaten. Dat impliceert meteen dat het ook niet de laatste staatshervorming zal zijn. Zodra ze gestemd is, dreigt alles te herbeginnen". Tenzij natuurlijk de franstaligen hun verstand gaan gebruiken en bereid zouden zijn tot meer fiscale autonomie en tot meer responsabilisering. Pas dan zal men een nieuw elan kunnen geven aan onze economie. Wij zullen dan versteld staan tot welke verbazingwekkende welvaartsgroei dit zal kunnen leiden. Indien de franstaligen niet akkoord gaan en er komt geen fiscale autonomie, dan blijft het pervers mechanisme bestaan en zijn al de rest alleen wat "borrelnootjes", die fundamenteel niet veel om het lijf hebben.

Willy De Wit

Medewerker bij de onafhankelijk economische denktank www.WorkForAll.org [0]