De gevaarlijke visie van nobelprijswinnaar economie Joseph Stiglitz

Het was ietwat bevreemdend, dat Nobelprijswinnaar Joseph Stiglitz de voorbije dagen in de media opgevoerd werd als een held en een profeet (De Tijd 13/02 : "De bankencrisis was peanuts. Er staat ons nog erger te wachten"). De reden van die bewieroking was blijkbaar dat hij  de huidige crisis voorspeld had, alhoewel hij dit wapenfeit moet  delen met tal van andere bekende namen, zoals o.m.  Peter Schiff (EPC), Ken Rogoff (Harvard), Nouriel Roubini (NY University), Wynne Godley (Cambridge), Bernard Conolly (AIG), Stephen Roach (ex Morgan Stanley) Jim Rogers (economisch expert), Ron Paul, gewezen presidentskandidaat VS en nog vele anderen. Of kwam hij wellicht zo uitgebreid aan bod,  omdat hij het aandurft een nog grotere depressie te voorspellen tegen einde dit jaar, tenzij .....de overheden zijn aanbevelingen zouden opvolgen. En hier wordt het boeiend, maar naar onze mening tevens uiterst  gevaarlijk.

Doctrine
Zijn aanbeveling formuleert hij onder vorm van wat hij noemt de Krugman-Stiglitz-doctrine, die er op neer komt dat de overheden de crisis te lijf moeten gaan met er nog veel meer bijgedrukt geld tegenaan te gooien. Als die aanbeveling zou gevolgd worden, dan zal naar onze mening zijn tweede voorspelling waarschijnlijk wel uitkomen en is een totale instorting inderdaad niet te vermijden.  Stiglitz zou toch moeten weten, dat de huidige crisis juist is ontstaan als gevolg van de overdreven geldcreatie door de overheid via de centrale banken. Alan Greenspan heeft als voorzitter van de FED (Amerikaanse centrale Bank) door die geldcreatie, de intrestvoeten naar omlaag gemanipuleerd, lager dan ooit in 50 jaar. Geen wonder dat er een explosie volgde aan kredietverlening en investeringen (vooral in  vastgoed). De extreem lage rentevoeten waren een nooit geziene (maar risicovolle) buitenkans voor de burgers en de bedrijven om zich zwaar in de schulden te steken.  Deze geldcreatie en kredietverlening werden aangemoedigd door de overheden, omdat zij er een middel in  zagen om de economie blijvend te stimuleren. Het is dus zeker fout hiervoor de vrije markt en het kapitalisme verantwoordelijk te stellen. Wanneer daarna de rentevoeten terug stegen naar het marktniveau bleek dat een groot deel van deze kredieten niet meer konden terugbetaald worden en het op krediet gebouwde luchtkasteel stortte in mekaar. Als stiglitz nu voorstelt dat er nog meer geld in de economie moet gepompt worden dan lijkt dit wel hetzelfde  als aan een drankverslaafde elke dag een fles whisky als geschenk geven.

Zoals economen van de "Oostenrijkse school" trouwens hebben aangetoond, kan bijgedrukt geld nooit tot een stimulering van de economie leiden, maar kan deze wel doen instorten.  Geld heeft enkel maar waarde als het verdiend wordt door de productie van goederen en diensten. De arbeiders en bedienden in de ondernemingen die elke maand hun loon ontvangen, hebben hiervoor producten vervaardigd en diensten gepresteerd die aan de samenleving worden beschikbaar gesteld en die dus het waardepatrimonium van onze  samenleving hebben vergroot. Het is met het geld dat zij hiervoor als loon hebben ontvangen, dat zij deze producten en diensten kunnen kopen. Dit geld heeft een waarde, nl. de waarde van de geproduceerde goederen en diensten. Daarentegen, geld dat door de overheid wordt bijgedrukt is niet afkomstig van waardecreatie, het heeft m.a.w. geen tegenwaarde gecreëerd en is  dan ook  waardeloos. Als dit geld wordt uitgegeven aan voorheen geproduceerde goederen en diensten, dan komt dit neer op  diefstal. Men onttrekt waarde aan de economie en geeft niets in de plaats, waardoor verarming ontstaat. Dit is het probleem waar Japan sedert 1989 mee geconfronteerd wordt. In de jaren '90 heeft Japan 10 stimuleringspakketten gelanceerd voor een totale waarde van meer dan 100 biljoen Yen, maar dit heeft geen enkele beterschap gebracht. De groei van het nominale BBP was negatief in de vijf jaren na 1997. Toch is Japan doorgegaan met nieuwe  steunmaatregelen sedert 2000 evenmin met succes. De Japanse beursindex die in 1989 schommelde rond 40.000 is sindsdien terechtgekomen in een lange neerwaartse trend en noteert nu nog slechts aan circa 10.000 punten. De Japanse overheidsschuld is opgelopen tot een gigantische 189 % van het  BBP. De Krugman-Stiglitz-doctrine, gebaseerd op de Keynesiaanse ideologie kon niet beter haar mislukking bewijzen.

Gezondmaking
Niet alleen Japan, maar ook de VS en enkele Zuidelijke Europese staten zijn op het verkeerde pad. De raadgevers van President Obama behoren tot het Keynesiaanse kamp. Lawrence Summers, Directeur van de nationale economische raad, Christina Romer, Voorzitter van economische adviseurs en Timothy Geithner, minister van Financiën zijn aanhangers van de Krugman-Stiglitz-doctrine. Het stimuleringspakket van meer dan 800 miljard dollar in de VS heeft geen soelaas gebracht, maar heeft wel de werkloosheid doen stijgen tot 10 % van de beroepsbevolking en zadelt dit land op met een begrotingstekort, dat voor dit jaar geraamd wordt op meer dan 15 % van het BBP, terwijl de overheidsschuld reeds opgeklommen is tot 84 % van het BBP, het hoogste peil dat ooit bereikt werd sedert de grote depressie van de jaren '30. In Griekenland, Spanje, Italië en Portugal heeft een expansief monetair beleid de  euro  in moeilijkheden gebracht. In Spanje zal de werkloosheid dit jaar oplopen tot 20 % van de beroepsbevolking, het begrotingstekort beloopt er 15 % van het BBP.

Het is duidelijk dat de huidige crisis op een andere manier moet aangepakt worden. De economen van het wereldvermaarde "Mises Institute" hebben er al herhaaldelijk op gewezen, dat de doctrine neergeschreven door Hayek, nobelprijswinnaar economie in 1974 alle ingrediënten bevat die ons uit de crisis kunnen helpen. Wat volgens deze economen thans nodig is, is  minder consumptie en meer  kapitaalopbouw. Om die kapitaalopbouw mogelijk te maken, moet er eerst meer gespaard worden. Elke econoom zou inderdaad moeten weten, dat sparen = investeringen. Het zijn de investeringen die de economie van nieuw kapitaal kunnen voorzien.  Begrotingen in evenwicht zijn een andere noodzakelijke voorwaarde. Begrotingsevenwichten  moeten niet bereikt worden door belastingverhogingen, maar door een vermindering van de overheidsuitgaven. Hopelijk worden een volgende maal economen van de Hayek-doctrine door de media voor het voetlicht geplaatst,  inplaats van nobelprijswinnaars, waarvan de leer tot hiertoe alleen maar onheil heeft gebracht.

Willy De Wit
Medewerker bij de onafhankelijke socio-economische denktank WorkForAll (www.workforall.org)





Mooi verhelderend artikel

Mooi verhelderend artikel dat de vinger op de wonde legt. Ik ben blij dat er nog personen zijn die op basis van gezond verstand en logica het probleem kunnen doorgronden. Helaas zijn er een aantal nobelprijswinnaars/economen die hieraan een duidelijk gebrek hebben, maar dit ruimschoots compenseren met hun overtuigende arrogantie. Niet voor niets hoor je nu al de eerste kreten dat te weinig stimuli aan de oorzaak ligt van de nog steeds in recessie verkerende economie.

tienduizend miljard Euro

Ach meneer De Wit, als de USA dollars bijdrukken zonder limieten, dan kunt ge op uw kop gaan staan, maar dan moet Europa hetzelfde doen anders zitten we binnen de korste keren met een te sterke euro.
Ik zou ook liever zien dat die vastgeroeste miljarden euro's op onze Belgische spaarbanken naar de industrie zouden vloeien, eigenlijk een "derde" voor de industrie en de rest "geef" (leen)je aan de consument en wedden dat de economie draait.
Probleem is dat dit niet voor alle Europese landen kan, het zelfbehoud van sommige landen enerzijds en de lege kassa's anderzijds.
Dus de ECB neemt de rol over en drukt voor duizenden miljarden euro's bij en verdeeld volgens mijn plan het geld op één derde industrie, twee derde "consument", met daaraan gekoppeld de "zachte" (minder BTW) verplichting om vooral europese goederen aan te kopen.
Natuurlijk kan dit maar werken, als alle landen transparant meewerken en de import aan banden wordt gelegd voor de Europese burgers, niet voor de Europese industriëlen waar de producten worden gemaakt.

Toegevoegde waarde nodig

Om uit deze crisis te geraken is er maar een mogelijkheid, nl. terug naar de basis van wat economie feitelijk is: waarde creatie. Dat gebeurt door werken en investeren wat niet hetzelfde is als de bezigheidstherapie die men vanuit de overheden voorstelt als "tewerkstelling". Het geheel van de economie moet terug rendabel worden. Daarom herhaal ik nogmaals: schaf de belasting op arbeid en inkomen af, saneer in parallel de overheidssector met 50% en de rest komt vanzelf. Enkel verbuik zou mogen belast worden, Sociale Zekerheid (ook medische zorgen en pensioen) moet gestoeld worden op het verzekeringsprincipe, m.a.ww. op basis van kapitaalvorming door premies. Nu financiert men dat door optimistisch van de volgende generaties te lenen.Wat er dan gebeurt is simpel: bedrijven zullen weer mensen aannemen die minder productief mogen zijn, nettolonen zullen stijgen, export zal stijgen enz. M.a.w. welvaart en welzijn worden terug betaalbaar. Wat men nu al een paar decennia doet is welvaart vernietigen. Kijk naar de grafiek van de RVA en je kunt er niet naast kijken. Die geldcreatie die nu al 10 jaar bezig is, is crimineel maar weinigen die het willen zien. 

Nieuw commentaar posten

De inhoud van dit veld is privé en zal niet publiekelijk getoond worden.
  • Toegestane HTML-tags: <a> <em> <strong> <cite> <code> <ul> <ol> <li> <dl> <dt> <dd>
  • Regels en paragrafen worden automatisch gesplitst.
Meer informatie over formaatmogelijkheden