'Rechtsstaat' en 'democratie' zijn nog altijd de twee belangrijkste pijlers voor het legitimeren van het staatsoptreden in de westerse wereld. Daarbij wordt vooral verwezen naar het in het verleden verworven prestige van de idee van de democratische rechtsstaat die echter nooit ten volle gerealiseerd is en al heel lang geen rol van betekenis meer speelt in de beperking en normering van de staatsmacht. 

Zijn democratie en rechtsstaat hoe dan ook verenigbaar? Zo ja, hoe? Zo neen, welke factoren staan dan hun verenigbaarheid in de weg? Dat zijn de vragen die ik vanavond wil behandelen. Ik zal mij daarbij beperken tot structurele kenmerken van democratie en rechtsstaat en niet ingaan op de psychologische, sociologische, economische en, in het algemeen, culturele processen waartoe die kenmerken veelal aanleiding geven.

De volledige tekst vindt u in bijlage.