Een van de veel gelezen artikels op de website is"Leven aan de onderkant. De negatieve kantjes van de solidariteit ". In Het Laatste Nieuws stond onlangs een artikel dat dit perfect illustreert. Nog meer, de analyse werd gemaakt bij monde van Patje Blauwers, een man die net geteld 2,5 weken gewerkt heeft en sindsdien al 28 jaar van een uitkering leeft. Hij heeft ondertussen 5 kinderen en alhoewel hij zich verhult in het uiterlijk van een oerpunker, is hij een goede huisvader en een eerlijk mens. 

Even citeren uit dit artikel:

"Het was niet de bedoeling om mijn hele leven te doppen, maar het is nu eenmaal zo gelopen"

" Toen ik als 16-jarige kon kiezen tussen 16000 frank verdienen met niks te doen of 20000 frank door mijn kloten af te draaien om iemand anders rijk te maken, was mijn keuze heel rap gemaakt"

"Pas na 15 jaar kreeg ik mijn allereerste oproepinsgbrief van de RVA om werk te gaan zoeken. Tja, da's mijn fout niet, hé"

"Hadden ze mij toen aan het werk gezet, dan was ik gaan werken"

 "Sorry, maar het systeem heeft me dat gewoon gemaakt, niet werken"

" En nu pas ik niet meer in het systeem".

Wat politci, sociologen en economisten blijkbaar niet begrijpen, vertelt deze man hier in een paar zinnen: het (vermeende ) systeem van sociale solidariteit werkt niet. De man zelf valt niets te verwijten. Hij heeft de rationele keuzes gemaakt die iedereen zou maken binnen het "systeem".  Hij is ook niet alleen. Abstractie makend van een kleine groep echte werklozen, praten we hier over pakweg ongeveer 1,2 miljoen mensen die in dat "systeem" virtueel gevangen zitten en er wellicht nooit meer uit zullen geraken. 

Dat "systeem" werd ons aangepraat in naam van de solidariteit maar welk soort solidariteit veroordeelt een kwart van de actieve bevolking tot de armoede? Laat ons even analyseren wat er mis gaat (af te leiden uit Patje's eigen uitspraken)

- Het verschil tussen nettoloon en een uitkering is te klein opdat werken aantrekkelijk zou zijn.

- Een werkloze wordt aan zijn lot overgelaten in plaats van hem actief terug in het werk circuit te betrekken. Hier wordt de laatste jaren weliswaar wat meer aan gedaan maar wat helpt dat als ondertussen het verschil tussen nettoloon en een uitkering te groot blijft, men 15 jaar wacht en de arbeidsmarkt zelf toegeslagen is. Solidariteit zonder sociale coaching is geen solidariteit maar een systeem in het leven roepen dat mensen sociaal afhankelijk maakt van een uitkering.De enigen die er echt goed van worden, zijn diegenen die dat systeem draaiende houden. De werkingskosten van de RVA zelf bedragen dan ook ongeveer een miljard euro op een totaal budget van zo'n 9 miljard.

Wat zou er dus moeten gebeuren?

Nettolonen moeten omhoog. Dit kan niet door de loonkost te verhogen want ons land heeft al een veel te hoge loonkost die gemiddeld driemaal hoger is dan het nettoloon. Verlaag dus de belasting op arbeid. Wat de overheid minder ontvangt, moet zij opvangen door saneringen want ook de overheidssector leeft boven haar stand. Internatonale vergelijkingen tonen aan dat de belgische overheidsstructuur behoorlijk inefficiënt is wat betekent dat het enkel een kwestei is van politieke wil om daar iets aan te doen. Een deel van de gederfte overheidsinkomsten zal na verloop van tijd zelfs gecompenseerd worden door hogere economische groei (wat ook de schatkist ten goede komt) en lagere sociale uitgaven.

Keer terug naar de basis van wat "solidariteit" echt is, nl. iemand helpen een moeilijke periode te overbruggen. Dat mag niet beperkt worden tot het verstrekken van een uitkering. Sociale begeleiding en preventief werken door degelijke bijscholing binnen bedrijven zelf op te zetten, zal veel meer resultaten opleveren op langere termijn. Werken is essentieel een sociaal gebeuren en een belangerijk instrument om sociale uitsluiting tegen te gaan. Het is ook na de schoolperiode de manier waarop kennis en vaardigheden verder ontwikkeld en onderhouden worden. Wordt de overbruggingsperiode periode te lang, dan moet de begeleiding opgedreven worden om de diepere problemen aan te pakken.

De taak is in elk geval niet te onderschatten. 1,2 miljoen mensen worden na jaren inactiviteit niet zomaar terug in de arbeidsmarkt ingeschakeld. De marktwerking kan hierbij wellicht het best werken. Als de uitkeringen niet te hoog zijn maar de nettolonen des te meer (omdat de arbeidsbelasting wegvalt) dan zal dit een enorme vraag genereren in de economie. Een vraag die infeite al altijd bestaan heeft maar waarbij de te hoge loonkost de bedrijven veelal genoodzaakt heeft minder mensen aan te nemen gekoppeld aan een verhoging van de productiviteit met behulp van automatisatie en werkdruk. Meer mensen terug aan het werk is dus ook een goede zaak voor de volksgezondheid.