Laat ons even de kerk in het midden houden. Onze reaktie met betrekking tot dit onderdeel van het debat was vooreerst gericht tegen de desinformatie die rond de vlaktaks in leven gehouden wordt. Men haalt uit studies enkel de "kreten" en men laat na van de context te verduidelijken. De term sociaal bloedbad werd effectief zonder enige nuancering gebruikt in het debat, net zoals u de term "populistisch" zonder veel nuancering aanwendt als beschrijving voor de andere berekeningen die gebeurd zijn. Ik meen te weten dat wij in correspondentie geweest zijn over dit grote verschil tussen uw berekeningen en de andere die een veel lager tarief bekomen. We zijn toen niet tot een besluit gekomen.

Ondertussen kan ik u wel zeggen dat ik meen dat uw studie wellicht de enige betrouwbare resultaten geeft. De werkwijze is weliswaar veel zwaarder omdat u beschikt over een grote steekproef van werkelijke aangiftes. De (on)betrouwheid is zuiver van statistische oorsprong en een paar veronderstellingen die moeten gemaakt worden met betrekking tot de representativiteit van de steekproef. De meeste andere berekeningen (althans zoals mij bekend) gebruiken de macro-economische gegevens (totaal belastbare basis vs. geïnde bedragen). De berekeningen zijn wiskundig juist maar veronderstellen impliciet een vlakke verdeling van de inkomsten wat dus duidelijk een te grove benadering is van de werkelijkheid. Uit uw berekening leid ik af dat de het gros van de inkomens bij de lage inkomens zit. Spijtig genoeg wordt deze curve niet weergegeven in de laatste studie maar ze is onrechtsreeks te zien in Tabel 1 via de gemiddelde aanslagvoeten. Het zou nuttig zijn indien meer onderzoekers over dergelijke gegevensdatabank konden beschikken, dan zou men geen te sterk vereenvoudigde berekeningen moeten maken.

Het echte sociale bloedbad zit evenwel in die grote groep die nu een zeer laag inkomen heeft als gevolg van het huidige systeem. Dit uit zich in 1,2 miljoen mensen die van een RVA uitkering leven en het feit dat officieel nu 15% van de bevolking in armoede levert (cfr. studie Prof. Bea Cantillon).

Uw studie bevestigt ook dat de marginale aanslagvoeten soms behoorlijk hoog zijn en flink uitsteken boven de hoogste nominale aanslagvoeten. Dit bevestigen de studies en grafieken die de OESO publiceert waar de marginale belastingsvoet dikwijls op 60% convergeert voor de hogere inkomens maar veel hogere pieken haalt voor de lagere inkomens. De specifieke curve illustreert visueel de bestaande "poverty trap" zoals de literatuur die dikwijls benoemt. En daar zit het echte sociale probleem, want dit genereert een negatieve economische spiraal. Deze hoge marginale belastingsvoeten met de pieken zijn de grondoorzaak van demotivatie om te gaan werken, extra inspannigen te leveren of om ratineel te gaan ontwijken. Dit nefaste effect van het huidige complexe en bijna onvoorspelbaar geworden belastingssysteem wordt met een vlaktaks (met vrijstelling) opgeheven. Hoe meer men verdient, hoe meer men overhoudt maar ook hoe meer men gemiddeld belasting betaalt. Progressiever en eerlijker kan het dus niet. Infeite is de term vlaktaks hier zelfs niet op zijn plaats. Door het vrijstelling is een systeem met een oneindig aantal belastingsvoeten maar men betaalt nooit meer dan het nominale tarief. Daarom spreek ik liever van een Max Taks. Het huidige systeem is wel als progressief bedoeld (maar dan wel exponentieel, waarom moet men relatief steeds meer per inkomstenschijf gaan afdragen?), maar is het de facto niet echt meer door het amalgaan van de zogenaamd corrigerende regels. Carl Devlies heeft al een paar keer duidelijk aangetoond dat ze hun doel ruimschoots missen.

Het huidige aftreksysteem is trouwens niet echt eerlijk omdat de aftrekposten impliciet discrimineren. Echte lage inkomens kunnen er geen gebruik van maken omdat ze een te laag inkomen hebben (men moet eerst kunnen uitgeven om te kunnen aftrekken) terwijl de hoge inkomens uit de boot vallen omdat ze dikwijls een te hoog inkomen hebben. Dat er dan aan fiscale uitwijking gebeurt is de menselijke logica zelve.

Ik heb dan ook niet echt een probleem met een tarief van 38% omdat men gemiddeld veel minder zal betalen (wellicht eerder in de buurt van 25 à 30 %). Het mag zelfs meer zijn als men de vrijstelling verhoogt want dit zal dan de inactivitietsval opheffen en het "sociale bloedbad" bij de lage inkomens teniet doen. Er is trouwens nog een effect dat len niet kan aflezen uit de inkomensberekeningen, nl. dat er een uitgavendrempel bestaat om de overgang te maken van niet gaan werken naar werken. Denk aan kinderopvang, wegvallen sociale voordelen van huishuur en kindergeld, enz. Wij schatten die grofweg op een verschil van 500 euro/maand die netto moet bekomen worden opdat het financieel interessant zou zijn om te gaan werken.

Voorwaarde is wel dat men dan eerlijk speelt en alle terugverdieneffecten aanwendt om het overheidsbeslag op een redelijk niveau terig te brengen, waardoor op termijn de belastingsvoet naar beneden kan. Ook de overheidsinkomsten zullen stijgen in absolute termen na eerst in relative termen gedaald te zijn. Met een overheidsbeslag van 30 à 35 % zullen de overblijvende overheidsdbestedingen meer toegevoegde waarde hebben dan nu het geval is. Ik wijs er ook even op dat deze verlaging van belastingsvoeten nog altijd de globale belastingsdruk even hoog houdt. Men moet nog steeds Sociale Zekerheidsbijdragen betalen en men heeft nog steeds een resem aan andere belastinegn en accijnzen te betalen.

Nu, zelfs als houdt men zich aan de vrijstelling van vandaag dan komt uw berekening uit op 38% à 40% (ook hier zijn er hypotheses die benaderingen zijn). U bevindingen zijn wat mij betreft alleen maar positief. Ik som ze even op:

- de inactiviteitsval (de "poverty trap") verdwijnt, zeker als men de vrijstelling verhoogt

- de marginale effectieve pieken verdwijnen

- met een tarief van 38% betaalt men gemiddeld minder dan nu het geval is

- zelfs met een hogere vrijstelling en bv. 45% nominaal tarief betaalt iedereen minder

- er komen jobs bij (43 000), niet slecht voor een "gratis" maatregel. Door het cumulatief en motiverend effect van het verdwijnen van de hoge marginale belastingsvoeten, zullen er dit op termijn meer zijn.

- het effect is cumulatief omdat er een positieve spiraal ontstaat als men de "winst" gebruikt om structureel de geld honger van De Staat aan te pakken.

- de administratieve vereenvoudiging is enorm

- de fiscale fraude wordt op een natuurlijke wijze sterk terug gedrongen

- er zijn nog meer positieve effecten maar die zijn moelijker te berekenen.

- men kan zich dan afvragen wat al die nu overbodige ambtenaren en consulenten gaan doen? Tenslotte is nu hun toegevoegde economische waarde van hun bezigheid zo goed als nul wat aangetoond wordt door het feit dat hun "werk" wegvalt als men een simpele Max taks invoert. Ik stel voor dat ze ingeschakeld worden om de overheid een degelijke en doorzichtige boekhouding te bezorgen. Dit is tenslotte al een paar geleden bij wet verplicht maar nog steeds niet uitgevoerd. Dit is nochtans aan essentiële stap om de overheid als dienstverlenend bedrijf op een rationele manier te kunnen saneren. Maar misschien wil men dat liever niet?

En tenslotte: de invoering van een Max Taks kost niets! En blijft zelfs inkomstenneutraal voor de overheid. Als een bedrijf dergelijke structurele verbetering zou vinden, daan gaat de prijs van de aandelen onmidellijk de lucht in.

Tenslotte heeft u het over de berekening van het BBP. We hebben daar inderdaad problemen mee omdat de overheid weliswaar een deel nuttige uitgaven doet en een productief kader kan en moet scheppen, maar we zijn aangeland op een niveau dat die investeringen zwaar achterwege blijven ten voordele van zuivere consumptie gerichte lonen en uitkeringen. De toegevoegde waarde is du te laag geworden ook al werkt de gezondheidszorg bv. nog vrij goed, tenminste zolang men er geen staatsmonopolie van gata maken. Een belangerijk deel van de uitgaven (zoals die van de RVA) dienen niet meer om mensen die in armoede zitten of werkloos zijn een moeilijke periode te helpen overbruggen maar zelfs om hen aan te zetten niet meer te werken. Deze groep blijft dan wel in de statistieken zitten van de tewerkgestelden waardoor de tewerkstellingsgroei in orde lijkt te zijn. En ik ben het met u eens dat de private sector (zeker wat betreft de zeer grote quasi-monopolistische semi-overheidsbedrijven) ook niet altijd voorbeelden zijn van goed bestuur, maar hier kan de aandeelhouder elk jaar de bestuurders hard op de vingers gaan tikken en straft de markt slechte spelers vroeg of laat af.

Met vriendelijke groet,

Eric Verhulst

PS.

In de hoofdtekst werden een paar achtergrond documenten toegevoegd.