Op 30 maart had de laatste avondvoordracht rond het thema van de democratie plaats. Deze keer was het de beurt aan prof. dr. Mathias Storme met als thema de scheiding der machten. Met de Fortis-affaire, waarbij de overheid duidelijk geprobeerd heeft (en er tendele in geslaagd is) een beslissing van de gerechtelijke macht te forceren in functie van haar vroegere inmenging (ten gunste van wie?) en haar bevoegdheden te overtreden is dit thema meer dan actueel. Er kan niet genoeg gezegd worden hoe belangrijk de scheiding der machten is voor de werking van een echte democratie.

Toevallig of niet, de laatste dagen staan de kranten bol over de slechte werking van ons rechterlijk apparaat. Archaïsch (want ternauwernood geïnformatiseerd), slechte wetgeving (alhoewel we dit jaar wellicht een rekordaantal van 100000 bladzijden nieuwe wetten over ons heen krijgen), ondeskundigheid van de rechters of zelfs kafkaiaanse toestanden over het vervangen van een lamp. Is hier meer aan de hand? Als men ziet dat sommige processen er jaren overdoen, sommige tot vrijspraak leiden omwille van een banale procedure fout (die dan wel te wijten is aan gebrekkkige wetgeving) of voor de zoveelste keer verdaagd worden omdat de rechter op het laatste nippertje gewraakt wordt (affaire Declerck) dan moet men zich wel vragen gaan stellen. Waarom zijn net de drie belangrijkste overheidsdiensten (justitie, financiën en binnenlandse zaken) zwaar in gebreke? Waarom is de parlementaire Fortis commissie met een sisser afgelopen? Omdat er grotere (€€) belangen spelen? Wie trekt er echt aan de touwtjes?

De Fortis affaire gaat dan ook over heel wat meer dan een telefoontje van een kabinet naar een rechter or naar een magistraat. Dat was maar een uitloper. In het verleden hebben we reeds gepleit van de scheiding der machten uit te breiden naar andere domeinen zoals de economische macht, de communicatieve macht (de media) en de kiezende macht (de burger).  In het geval van Fortis is nu een rechtszaak aangespannen tegen de Belgische overheid omdat ze door haar handelingen de wet op het eigendomsrecht overtreden heeft. Omdat ze zich Fortis aandelen toegeëigend heeft zonder instemming van de eigenaars staat deze handeling gelijk met onteigening waarbij van rechtswege een schadevergoeding moet toegekend worden. Een duidelijke schending der scheiding van de machten. Russische toestanden in spe, hoelang nog?

In bijlage de basistekst van Mathias Storme.