De Vlaamse assemblage industrie van transport middelen en haar toeleveranciers zijn in de verdrukking. Nochtans, er is in Vlaanderen heel wat kennis over hoe men wagens kan bouwen.   De kennis en de productiviteit zijn niet het probleem, wel de zware belasting op arbeid en de stugge sociale arbeidswetgeving. De Vlaamse regering mikt ook massaal op energie-zuinige technologiën. Maar hoe valt dat te rijmen met het binnenrijven van de assemblage van een SUV? Er wordt ook geld geleend om de produktie van een electrische of hybriede wagen te financieren. Maar hoe valt dat te rijmen met het feit dat een we elke dag uren in de file stilstaan? Wordt het niet tijd dat Vlaanderen een echt toekomstplan ontwikkelt en eens  grondig de ROI van al dat geleend geld analyseert?

Probleemgebied arbeidskosten

De echte handicap van onze Vlaamse industrie zit in de bijna onbetaalbaar geworden loonkosten. De arbeider/bediende verdient daarom niet teveel. Integendeel, de zware belastingsdruk duwt ook zijn nettoloon naar beneden.  En paradoxaal genoeg, duwt dit ook de productiviteit naar boven met als ongewenst maar onbegrepen neven-effect dat de rangen van de RVA-trekkers al decennia gestadig stijgen. Wie de RVAcijfers bekijkt, ziet dat de crisis al minstens 10 jaar bezig is en de laatste crisis is gewoon een extra schep erbovenop. De teller staat vandaag op bijna 1,3 miljoen landgenoten. Tien jaar geleden was dat “maar” 900 000. Loonbelasting is natuurlijk wel een federale materie en dat hangt als een blok aan het Vlaamse been. Als men de competiviteit wil herstellen, dan kan men best de belasting op arbeid gewoon afschaffen.  De bedrijven zullen er beter van worden, de werknemers zullen er beter van worden en de RVA-trekkers kunnen terug aan de slag. Wie de armoede wil bestrijden, moet hier beginnen.

Probleemgebied arbeidswetgeving

We leven vandaag in een snel evoluerende wereld. Markten veranderen, kennis en knowhow moeten circuleren. In silicon valley is dit een van de redenen van succes. Maar hier beschouwen we een job voor het leven als het ideaal. Dit is dan ook gebetonneerd in een rigide en dure sociale wetgeving. Het resultaat ervan is dubbel desastreus. Enerzijds slokt het sociaal passief zoveel middelen op dat dit dikwijls het einde betekent van de bedrijfsactiviteiten, anderzijds vormt het een zware rem op investeringen en aanwervingen. Hoe valt dat te rijmen met de nood over te stappen naar een kenniseconomie? Als aan de basisvoorwaarden van mobiliteit niet voldaan is, dan blijft kennis economisch steriel. Dat valt ook af te lezen uit het dalend aantal ondernemers die het nog aan durven een bedrijf te starten.

Probleemgebied bureaucratisering

De sociale  wetgeving is niet het enige domein waar de stugheid heerst. Geen enkel aspect van ons dagelijks leven ontsnapt eraan. Gedreven door populisme of geldingsdrang, onze overheden willen elk aspect van de samenleving onderwerpen aan de  dwang van de regulitis, steevast vertaald in een reeks administratieve kafkaiaanse stappen die de onderhorigen moeten doorlopen en hen elke zin tot initiatief of creativiteit ontneemt. Het resultaat is een teloorgang van het echte normbesef. Al wat nog niet via wet en reglement verboden is mag. Al wat erin staat, moet. De geest van de rechstaat is dood, het immobilisme triomfeert.

Probleemgebied justitie

Dit vertaalt zich ook in een mank lopend justitie apparaat. Rechtszaken worden gewonnen op basis van een procedureslag, niet op basis van bewezen feiten. De machtige burgers slagen erin de uitspraak voortdurend voor zich uit te schijven, de gewone burger kan jaren wachten op gerechtigheid en wordt voor een rits kleine misdrijven op het matje geroepen.  Ondertussen wordt de politie zelf het doelwit van de georganiseerde misdaad. Rechtszekerheid betekent niet dat de burger erop kan rekenen dat het voor elk wat wils wordt, maar dat zijn eerlijke initiatieven tot een verbetering van zijn lot zullen leiden. Een gezonde economie heeft rechstzekerheid nodig om investeren in de toekomst minder problematisch te maken.  Een democratie zonder een goed functionerende rechtstaat gebaseerd op morele principes en waarin de burger zijn leven kan leiden op basis van eigen initiatief is ten dode opgeschreven en met haar de economische welvaart om haar overeind te houden.

Probleemgebied mobiliteit

Onze dagelijks fileleed begint bijna symbool te worden voor de verlamming die onze Vlaamse samenleving treft. Of het met een oude en vervuilende wagen is of met de laatste hybriede of electrische wagen, we staan stil en schuiven moeizaam aan. Vlot verkeer is een basisvoorwaarde voor de economie. Het stilstaand verkeer staat in schril contrast met de functie van logistieke draaischijf die Vlaanderen zou moeten zijn. Dit werd keihard geïllustreerd door de strategische optie die DHL onlangs nam.  Dezelfde job werden aangeboden in gunstiger oorden.  Waarom staan wij stil? Het zal niet wezen bij een gebrek aan verkeersborden en verkeerslichten die elke 200 m tot nodelose en voorspelbare stilstand leiden maar elke verplaatsing onvoorspelbaar maken.  Samen met het verkeer komt de samenleving tot stilstand. De verkeersborden staan er niet om het verkeer in betere banen te leiden en vlotter te laten verlopen. Ze staan er wellicht omdat iemand er beter van werd.  De Vlaamse economie zal maar terug vlot verlopen als men de juiste prioriteiten voorop stelt en de mobiliteit hersteld wordt. Het milieu zal er ook beter van worden.

Voor een alternatieve mobilititeit

 Een vlotte mobiliteit geeft nieuwe krachten. Weg met de reguliitis. Plaats de borden enkel waar ze horen, namelijk waar er gevaarzones zijn en maak de weg terug voorspelbaar. Heel wat verkeersellende is ook niet te wijten aan een gebrek aan wegen of aan een gebrek aan capaciteit maar is wel te wijten aan een overdaad van bottlenecks die te pas en te onpas het verkeer doen stoppen. Wanneer af en toe de lichten defect zijn, verloopt meestal het verkeer spontaan en vlotter.

Een open sociale wetgeving werkt bevrijdend. Gedaan met een overdaad aan regeltjes en verplichtingen. Weg met de CAO’s. Iedereen gelijk voor de wet zonder verworven priviléges maar leg goed de basisprincipes vast. De economie stuttert, niet bij gebrek aan mensen ofaan  kapitaal maar door een overdaad van nutteloze beperkingen en dure belasting op arbeid die werken ontmoedigt en tewerkstelling vernietigt of exporteert. De burgers zullen spontaan de economie terug doen bloeien.

Het verkeer zal terug vlot verlopen als elke mobiel vervoermiddel ook mobiel is en vlot aansluit. Electrische voertuigen alleen gaan dit niet oplossen. Voertuigen die autonoom kunnen rijden zonder overbodige hindernissen en bottlenecks wel. De economie zal pas vlot verlopen als de economische spelers de juiste keuzes kunnen maken zonder een berg paperassen te moeten doorworstelen en ze vlot met elkaar kunnen samenwerken. De economie heeft innovatie nodig. Die kan echter niet gekocht worden op rug van de belastingsbetaler. De innovatie zal pas onstaan als die belasting betalende burger bevrijd wordt van zijn opgelegde beperkingen en lasten. “Robbing Peter to pay Paul” is niet de manier waarop sociale rechtvaardigheid tot stand komt. De overheid zal ons niet bevrijden. De samenleving moet zichzelf bevrijden.

Eric Verhulst,

Voorzitter www.WorkForAll.org, een onafhankelijke socio-economische denktank.