In zekere zin ben ik het eens met Professor Blanpain. Ik ben echter één van de betrokkenen en heb dus misschien een ietwat andere kijk op de zaak. Ik stoor mij nogal aan het sloganeske karakter van zijn interventie. Neem nu die ontslagpremies. Die zijn inderdaad hoog. Anderzijds is hier een afgezwakte versie van de gekende formule Claeys gebruikt die dagelijks voor het ontslag van bedienden gebruikt wordt, tot in de rechtbank toe. Zo uitzonderlijk zijn ze dus ook voor België niet. Voorts moet men het voor de VW-medewerkers echte referentiepunt nemen en dit is niet de gangbare ontslagregeling in andere bedrijven in België maar wel de gangbare ontslagregeling binnen Volkswagen. In die optiek kan men zeker niet spreken over een succes voor de vakbonden. Wanneer in Duitsland iemand die nauwelijks één jaar bij VW werkt ervoor kiest om op een ander te gaan krijgt hij eventjes 96000 euro.De premies daar gaan tot 250.000 euro en de betrokkenen kunnen na 2 weken reeds gaan stempelen. Dit is het ware refentiekader. Dezelfde werkgever (VW) geeft al naargelang de nationaliteit van de werknemer een andere premie. Ik meen dat het precies professor Blanpain is geweest die dit al eens discriminatie durfde te noemen. Het toont ook aan dat we het concurrentieverhaal van het investeringsklimaat moeten relativeren en dat we inderdaad nog ver van een sociaal Europa afstaan. Professor Blanpain blaast ook koud en warm tegelijk als het gaat over de overheid. Enerzijds vindt hij het schandalig dat deze via de belastingen veel geld van de premies inpikt en er dus aan verdient.Anderzijds merkt hij op dat het precies de overheid is die voor de kosten opdraait. Wie de juiste rekening maakt zal ongetwijfeld snel tot de conclusie komen dat vooral het tweede waar is. Er is hier tijdens de onderhandelingen tussen VW en de vakbonden een merkwaardige alliantie ontstaan waarbij men de baten onder hen verdeelt en de factuur doorschuift naar de overheid. Het perverse is dat deze laatste daar zonder slag of stoot, zonder enige eisen te stellen of wat dan ook mee akkoord gaat en zich beperkt tot de rol van betalende toeschouwer. Ook vanuit moreel standpunt dienen we ons hier ernstige vragen bij te stellen. De vakbonden stellen de halftijdse werkloosheid van de 2000 overblijvers gedurende de volgende 3 jaar (en daarna??) voor als iets sociaals. Hoe sociaal is het om een systeem te creëren waarbij een minimumloner in één bedrijf belastingen moet betalen waarmee dan gezorgd wordt dat iemand in een ander bedrijf meer verdient? Een betere illustratie van het Mattheuseffect kan men zich nauwelijks indenken. Ik betreur ook dat de professor klakkeloos de kwakkel overneemt dat de bruggepensioneerden de rest van hun loopbaan hun lon gewoon verder uitbetaald krijgen. Het stond inderdaad zo in de krant doch er is hier in realiteit zelfs nooit sprake van geweest. Mijns inziens zijn de bruggepensioneerden zelfs het slechtst af. Zij verliezen heel wat geld en de kans is reëel dat ze nooit meer aan de slag zullen kunnen, de vele vacatures ten spijt. Want men mag het vandaag wel hebben over een productieve fabriek met goeie werknemers, de realiteit is dat de meesten helaas ongeschoold zijn en quasi niet meer in te schakelen in een andere omgeving. Zelfs voor een automobielfabriek hebben ze niet meer het juiste profiel. Samengevat zou ik willen stellen dat we na meer dan een maand nog geen stap verder zijn. Men heeft gepraat over ontslagpremies en over wagens die over drie jaar misschien (!) zullen geproduceerd worden. Men heeft het nog niet de moeite gevonden om het te hebben over het lot van de duizenden getroffen werknemers, laat staan over de economische toekomst van de fabriek. Zowel van de vakbonden als van Volkswagen zelf zou men verwachten dat die andere prioriteiten hebben. Kortom, wij zijn onvoorstelbaar slecht bezig. Wat daar gebeurt is onbegrijpelijk, tenzij vanuit kortzichtig sociaal en electoraal standpunt. Dat levert ons een zware sociale kater op. Het overleg dient gericht te zijn op de tewerkstelling en niet louter op de poen. Het kan veel beter. (en heb ik die laatste tekst al eens ergens gelezen of is dat meer een indruk?)

Dit is een reactie op het antwoord van Eric Verhulst op mijn posting bij het item over discriminatie maar ik denk dat het beter hier past. Ik stel vast dat ook anderen de link leggen naar de grote ontslagvergoedingen bij de topmanagers. Het antwoord van Eric hierop vind ik niet echt terzake doend. Of een premie nu individueel of collectief onderhandeld wordt is eigenlijk maar bijkomstig. Het is een immers een fundamenteel individueel recht om zijn rechten collectief te gaan verdedigen. Men kan de ex-werknemers bij VW toch maar moeilijk verwijten dat ze het onderste uit de kan proberen te halen. Het is zelfs de verdomde plicht van de vakbonden om hiervoor te zorgen. De opmerking dat deze regeling in de toekomst ook voor andere bedrijven zal gelden klopt ook helemaal niet. In principe kan men hier stellen dat de arbeid van de VW-medewerkers voor het bedrijf tot een grote meerwaarde geleid heeft en dat zij dus met recht en reden hun aandeel opeisen. Zij leverden in het verleden de inspanning om te komen tot hoge winsten. Vandaag leveren zij de inspanning om op te stappen om zo het bedrijf in staat te stellen die winsten te consolideren en eventueel te vergroten. Als nu blijkt dat VW zelf hen daar met premies wil voor belonen, wat is daar verkeerd mee? Ik begrijp ook niet dat Eric Verhulst het bedenkelijk vindt om te verwijzen naar oprotpremies die gangbaar zijn in hetzelfde bedrijf. Persoonlijk vind ik het zelfs logisch dat ik eerst vergelijk met de premie van mijn collega binnen dezelfde omgeving. Moet ik mezelf dan vergelijken met een Chinees in een verlieslatend bedrijf die op staande voet ontslagen wordt? Eric kiest hier een verkeerd doelwit. Wat wil hij dan? Dat de VW-arbeiders de premies weigeren en met zijn allen in een schapenvel gaan rondlopen? Deze premies zijn gewoon het gevolg van het systeem. Ik heb gereageerd op het schrijven van professor Blanpain om aan te tonen dat de realiteit toch genuanceerder is dan het soms lijkt. Natuurlijk zijn de belastingen op arbeid een enorme rem om de ontwikkeling van de economie. Natuurlijk zou een vlaktaks een enorme vooruitgang betekenen. Natuurlijk remt het verregaande syndicalisme de vooruitgang. Natuurlijk is het pervers dat de belastingbetaler moet opdraaien voor het sociale drama bij VW, enzoverder. Vandaag leven we evenwel in een andere realiteit met andere rechtsregels. Binnen die realiteit blijft het een individueel en collectief recht om zijn individuele en collectieve rechten op te eisen, zonder dat men hiervoor met de nek aangekeken wordt.

Natuurlijk hebben de werknemers van VW het recht het onderste uit de kan te halen. Net zoals het rationeel is dat een werkloze liever thuis blijft als gaan werken niet meer loont. De kern van de zaak geeft u zelf aan: het systeem. Dat systeem is grondig misgroeid en de manier waarop de politici reageren zowel ten tijde van Renault als nu is ergerlijk. Hypokriet omdat ze doen alsof hun tussenkomst iets gaat veranderen. Discriminerend omdat ze alleen bij grote bedrijven uitzonderingen maken. Als het de vakbonden (en de werkgevers) echt menens was met de tewerkstelling, dan zouden de sociale onderhandelingen daarover moeten gaan en niet over het opvoeren van een show. Als die sociale partners eens eengezind op straat zouden komen met als eis die loonbelasting volledig af te schaffen, de SZ eens grondig te hervormen en te vereenvoudigen dan zouden ze echt bekommerd zijn om de 1,2 mijoen werklozen en zou deze discussie "after the facts" niet nodig zijn. VW zou wellicht zelfs uitbreiden en opnieuw investeren in plaats van bij elk loonbriefje eraan herinnerd te worden dat de fabriek eerder bestaat om belastingen te betalen dan zijn eigen werknemers ontvangen als vergoeding. Ook al gaan die werknemers bij het minste in staking en zijn er binnen VW misbruiken door het management (waar trouwens de Duiste vakbonden deel van uitmaken).

Iedereen heeft het recht van collectief zijn eigen graf te graven, maar dat wil toch niet zeggen dat ik het moet goedkeuren ook al is dit "de gangbare praktijk".

PS.

Interessant is ook de discussie op de blog van Johan van Overtveldt op knack.