De Genezing van de Crisis : wordt het deflatie of hyperinflatie?

| | |

Eén van deze twee uitkomsten staat ons binnenkort te wachten. Een wereld van verschil : deflatie is de genezing van de crisis, zoals wij hierna proberen aan te tonen, terwijl hyperinflatie de totale instorting van het systeem betekent. Klik alvast je veiligheidsgordel vast, de uitkomst kan niet zolang meer uitblijven. Maar welke veiligheidsgordel? Indien hyperinflatie ons deel wordt, dan ga je best voor je centen op zoek naar goud, zilver en grondstoffen en wellicht ook vastgoed om je vermogen te beschermen. Indien het daarentegen deflatie wordt, dan zijn grondstoffen en goud en zilver eerder te mijden, cash is dan king en de euro wordt dan benijdenswaardig sterk.

Volgens de bekende econoom en onheilsprofeet Nouriel Roubini zal een wereldwijde economische storm in 2013 de crisis van 2008 doen verbleken. Zie De Standaard van 14/07 blz. 54. Zeer waarschijnlijk een juiste voorspelling, maar volgens ons met de verkeerde argumenten en de verkeerde oplossingen).

Deflatie
Volgens de juiste bepaling (die afwijkt van de leerboeken economie) is deflatie niets anders dan het inkrimpen van de geldhoeveelheid, waardoor er prijsdalingen zullen ontstaan. (Prijsdalingen zelf zijn niet altijd het gevolg van deflatie, zoals verkeerdelijk in de leerboeken wordt vermeld.) Als er minder geld in omloop is om dezelfde hoeveelheid goederen te kopen, zullen de prijzen moeten dalen, het geld wordt meer waard en ieder van ons wordt welvarender. Maar tegelijk zullen ook de lonen naar beneden moeten, wat niet noodzakelijk koopkrachtverlies betekent. Voorbeeld : Indien de prijzen dalen met 30 % en de lonen dalen eveneens met 30% dan blijft de koopkracht gelijk. Bij deflatie is die loondaling een noodzaak. Indien bij een sterke deflatie de prijzen, waaraan de bedrijven hun producten kunnen verkopen, bv. zouden dalen met 50 % (dit betekent 50% minder inkomsten voor de bedrijven) en de lonen blijven gelijk, dan gaan alle ondernemingen failliet en wordt ieder van ons werkloos.

Kan deflatie de crisis genezen?
De nodige argumenten zijn hiervoor inderdaad voorhanden, het is zelfs de enige mogelijkheid om tot deze genezing te komen. Die stelling wijkt wel af van de gangbare mening bij de mainstream-economen en de journalisten. Om de argumenten pro deflatie te begrijpen, moeten wij even terugkoppelen naar de echte oorzaken van deze crisis. Wat de crisis van 2008 betreft ligt de oorzaak in het jarenlang naar omlaag manipuleren van de rente door de centrale banken, met massale verkeerde investeringen tot gevolg. Niet alleen bedrijven lieten zich door de extreem lage rente verleiden om niet rendabele investeringsprojecten te starten, ook de consumenten trapten in de val, met huizen aan te kopen, die zij zich eigenlijk niet konden veroorloven, zoals de vastgoedbubbel in de VS (en ook bij ons) heeft aangetoond.

De verkeerde investeringen hebben de productiestructuur van de economie scheef getrokken en overmatig geheroriënteerd naar sectoren, zoals de woningbouw in de VS, waardoor de prijzen naar onhoudbare hoogtes werden opgedreven. Maar ook bij ons heeft het overtollige te goedkope geld de economie ontwricht. Daar bovenop komt nu nog de schuldencrisis van de landen, die jarenlang boven hun stand hebben geleefd en hun schulden schaamteloos hebben doorgeschoven naar de banken, die nu opgezadeld zitten met miljarden euro aan staatsleningen, waarvan een groot deel nooit zal terugbetaald worden. Het resultaat van dit alles : een ontwrichte economie, landen die virtueel failliet zijn en banken die enkel nog (voorlopig) in leven kunnen blijven door het infuus van bijgedrukt geld. Dit is de weinig benijdenswaardige puinhoop die is achtergelaten door een jarenlang Keynesiaans beleid van (te) goedkoop geld en van ongelimiteerde schuldcreatie.

Gezondmaking
De crisis is niets anders dan de gezondmakende reactie om die scheeftrekkingen te herstellen. Daartoe zullen de “malinvestments”, zoals Ludwig von Mises ze noemde, moeten afgebouwd worden, door sterke prijsdalingen toe te laten, wat enkel mogelijk is als de overheid stopt met verder geld in de economie te pompen. Het productieapparaat moet terug gezond gemaakt worden door de misvorming ervan te verwijderen en te vervangen door werkzaamheden, die niet afhankelijk zijn van voortdurende geldinjectie door de overheid., zijnde door werkzaamheden die overeenstemmen met het normale (niet geinflateerde) uitgavenpatroon van de consumenten. Die aanpassing en die gezondmaking zullen tijd vragen en zullen zeer pijnlijk zijn, zoals falingen in het bedrijfsleven en in het bankwezen, met (tijdelijke) sterk stijgende werkloosheid als gevolg. Ook de loonkost zal zeer sterk naar omlaag moeten, zo niet is er geen ruimte voor de bedrijven om voldoende winst te maken, winst die nodig is om te kunnen investeren. In Griekenland en Spanje zou het wel eens kunnen dat de loonkost met 30 à 50 % moet dalen, om rendabele investeringen mogelijk te maken. Dit is het (tijdelijke) (zeer) pijnlijke deel van de genezing, een pijn die onmogelijk te vermijden is.. Indien de overheid de gezondmaking niet tegenhoudt (zij houdt die nu tegen met de geldhoeveelheid te laten aangroeien) en het pijnlijke proces van prijsdalingen, loondalingen, faillissementen en tijdelijke werkloosheid toelaat, dan zou de beloning wel eens zeer groot kunnen zijn. Het rotte gedeelte wordt dan uit de economie weggesneden en deze kan dan op een gezonde basis terug opgebouwd worden en dit zou wel eens zeer snel kunnen gaan. De euro wordt dan zonder twijfel een van de sterkste munten van de wereld en een nieuw Wirtschaftswunder is zeker niet uit te sluiten.

Onterechte kritiek
Deflatie het beste wat de bevolking kan overkomen. Als je morgen naar de supermarkt gaat en je ziet dat je aankopen tien procent minder kosten dan de vorige dag, dan zal je daar toch niet rouwig om zijn.
Weinigen weten blijkbaar dat tussen het jaar 1700 en 1913 (het jaar van de oprichting van de Amerikaanse Centrale Bank, de zogenaamde FED) de wereld een langdurige deflatie kende, met een bestendige daling van de prijzen. Dit was tevens de langste periode met de hoogste
economische groei uit de wereldgeschiedenis. Volgens vele economen zou deflatie nefast zijn voor de bedrijven en voor de economie, omdat de mensen hun aankopen zouden uitstellen als zij dalende prijzen verwachten. Moest dit waar zijn, dan zou niemand in het verleden ooit een computer hebben gekocht. De prijzen hiervan zijn vele jaren na mekaar gedaald met tevens aanzienlijke verbeteringen en capaciteitsuitbreiding. Hetzelfde voor de dvd’s, gsm’s, fototoestellen, koelkasten, stereo-installaties enz.

Hyperinflatie
Helaas, ...De leiders van de EU en van de ECB maken een heel andere analyse. Zij gaan er nog altijd (verkeerdelijk) van uit dat de crisis het gevolg is van een tekort aan vraag (besteding) vanwege de consumenten, en dat de overheid dan maar méér geld moet uitgeven, om de economie draaiende te houden. Maar de economische depressie is niet het gevolg van een afname van de uitgaven, maar van een verschuiving van het bestedingspatroon naar het zeepbelgedeelte van de economie. Met geld te blijven pompen in dit zeepbelgedeelte kan de depressie nooit genezen. Natuurlijk zijn politici als de dood voor pijnlijke beslissingen, omdat zij vrezen hiervoor bij de eerstvolgende verkiezingen zwaar te worden afgestraft. Bovenden beseffen zij blijkbaar nog altijd niet, dat een alcohol-verslaafde niet kan genezen met hem elke dag een fles whisky te schenken. De economie is ziek geworden door het te vele geld dat er werd ingepompt aan veel te lage rentes. Het is dan ook totaal onbegrijpelijk dat de ECB de voorbije week de rentevoet, waartegen de banken zich kunnen herfinancieren gebracht heeft op 0 %. De top van de EU en van de ECB zal hierdoor de noodzakelijke prijsdalingen verhinderen en de scheefgetrokken structuren in stand houden. Allerlei internationale constructies moeten aan dit perfide spel actief meewerken, zoals het EFSM (European Financial Stability Mechanism) en het ESM (European Stability Mechanism) en natuurlijk ook het IMF en de ECB. Maar het ogenblik is niet ver meer weg, dat de bevolking zal vaststellen, dat het systeem niet meer werkt, waardoor niet alleen bij de toppolitici, maar ook bij de mensen paniek zal ontstaan, met nog meer bijgedrukt geld als paniekreactie van de overheden. Het is dit overtollige geld, dat het grote gevaar vormt voor het ontstaan van hyperinflatie, die duizend maal pijnlijker zal zijn dan deflatie. De ontknoping zou wel eens sneller kunnen komen dan gedacht. (en ook sneller dan Nouriel Roubini denkt)

Besparingen
Stoppen met geld bij te drukken is niet voldoende, de overheden zullen de hakbijl moeten hanteren en sterke besparingen moeten doorvoeren op de overheidsbudgetten. Dit is een absolute noodzaak, omdat al het geld dat de overheid uitgeeft, zij eerst moet weghalen uit de privé-economie, waar het veel efficiënter kan besteed worden.. Hoeveel misverstand hierover nog altijd bestaat toont de kritiek die de Spaanse premier Rajoy in de pers te verduren kreeg toen hij deze week de moedige beslissing nam om 63 miljard te besparen. Zo schreef Bart Sturtewagen in “De Standaard” (13/07 blz. 2 “Weg van de waanzin”) over dit plan : “Het is een economische zelfmoordmachine”. Onterecht dus. Vooral in ons land kan de overheid nog flink besparen. Volgens een door ons reeds eerder aangehaalde studie van de ECB wordt het belastinggeld in ons land voor bijna de helft door de overheid verspild Elke besparing in ons land door de overheid telt dus dubbel.
Verder moet de belastingdruk substantieel naar omlaag. Nu bestaat de kostprijs van de lonen in ons land haast voor 2/3 uit fiscale en parafiscale lasten, wat de bruto-loonkost voor de bedrijven onhoudbaar hoog maakt. Zeker in een deflatoir klimaat zal dit niet houdbaar zijn en zullen investeringen onmogelijk maken. Di Rupo zit met zijn belastingverhogingen dan ook helemaal op het verkeerde spoor. Tenslotte moet de politiek ophouden met de bedrijven te pesten met massa’s overtollige en welvaartsremmende reglementeringen en pestbelastingen en met een heksenjacht op fiscale fraude. Ook de socialisten zouden eindelijk moeten gaan beseffen, dat het enkel de ondernemingen zijn die via hun investeringen ons uit de crisis zullen moeten trekken.

Conclusie:
Het zullen de overheden zijn die zullen bepalen of de uitkomst deflatie wordt of hyperinflatie. Keep your fingers crossed.

Willy De Wit, medewerker bij de onafhankelijke economische denktank “Workforall”

Een prachtig boek over bovenstaande materie werd geschreven door de ondertussen wereldbekende Jesús Huerta de Soto, professor politieke economie aan de Universidad Rey Juan Carlos te Madrid , vertaald in het Nederlands : “Geld, Krediet en Crisis” (Acco Leuven/Den Haag 2011. 699 blz.) De Nederlandse vertaling werd verzorgd door Tuur Demeester, destijds medeoprichter van de denktank het “Rothbard Instituut”. Dit boek (oorspronkelijk in het Spaans) werd vertaald in ‘t Engels, Duits, Russisch, Arabisch, Chinees en dus ook in het Nederlands.