Rerum Novarum en de Steriele Sociaal-Economische visie van de Christelijke Vakbond

| |

Rerum Novarum is traditioneel voor de Christelijke vakbond de gelegenheid bij uitstek om zijn sociaal-economische visie extra in de verf te zetten. In de thema’s die vorige donderdag aan bod kwamen, was het zeer opvallend hoe weinig er  terug te vinden was over welvaartscreatie, maar des te meer over de verdeling van welvaart en de andere gekende vakbondsthema’s zoals bestrijding van de fiscale fraude en - zoals steeds- de klassieke uitvallen tegen het kapitalisme. Bij Jan Renders (ACW) klonk het letterlijk: “de bedoeling moet zijn, de rijken minder rijk te maken en daardoor de armen minder arm”. Luc Cortebeeck (ACV) van zijn kant vond het aangewezen de raad te geven niet voor de NV-A te stemmen, maar wel voor partijen met een meer uitgewerkt sociaal-economisch programma. Hiermee suggereert hij duidelijk, dat het sociaal-economische kan gerealiseerd worden zonder voorafgaande staatshervorming. Zowel de stelling van Jan Renders als deze van Luc Cortebeeck zijn naar onze overtuiging onmogelijk economisch te verdedigen

Herverdeling
Het is ondertussen empirisch tot in den treure aangetoond, dat armen niet beter worden bij de herverdeling van de welvaart. De redenen hiervoor zijn niet zo moeilijk te begrijpen. Méér herverdeling kan enkel maar mits een verhoging van de belastingen. Ons land heeft nu reeds de hoogste belastingdruk ter wereld. Maar hoge belastingen vernietigen werkgelegenheid en creëren dus armoede. Hiervoor zijn er twee redenen. Ten eerste : wegens de hoge fiscale (en sociale) afhoudingen op het bruto-loon, ligt het netto-loon te laag om werklozen aan te zetten om een job te zoeken. Zo telt ons land méér dan 1.3 miljoen steuntrekkers bij de RVA, die er geen belang bij hebben werk te zoeken wegens te lage netto-loon. Ten tweede : als er teveel belastinggeld aan de privé-sector wordt onttrokken, dan is er te weinig beschikbaar voor investeringen. Tevens zullen weinig nieuwe bedrijven of buitenlandse ondernemingen aangetrokken worden om te investeren in een land met te hoge belastingdruk.

De stelling van Jan Renders dat rijken armer maken, de armen rijker maakt, klopt langs geen kanten. Het is omgekeerd : de rijken armer maken, maakt de armen nog armer. In 2000 publiceerde econoom Bradford De Long een studie, (“The Economic History of the twentieth Century : Slouching towards utopia”) waarin hij aantoonde dat landen die na de tweede wereldoorlog overschakelden van een vrije-markt-economie naar een socialistisch-communistisch model, met sterke herverdeling van de inkomens, hun welvaart dramatisch zagen verschrompelen. Rijkdom kan enkel bekomen worden met welvaart te creëren en hiervoor is heel wat anders nodig, dan aanvallen te richten op het kapitalisme en de rijken méér te belasten.  Wat moet er dan wel gebeuren? Een eerste suggestie werd ons zopas gegeven door een recente studie van de OESO, die aangeeft, dat in ons land een groot deel van het belastinggeld niet efficiënt wordt aangewend (lees : verspild). De afslanking van onze veel te omvangrijke overheidsbureaucratie en een meer efficiënte werking van de overheid in het algemeen, zijn een absolute prioriteit. Maar hierover zwijgt Jan Renders in alle talen, wellicht omdat die afslanking de macht en de financiële inkomsten van zijn vakbond zouden aantasten. Toch is die afslanking een  noodzaak, omdat zij een substantiële belastingvermindering mogelijk zal maken. De netto-lonen zouden dan kunnen stijgen en dat is pas echte armoedebestrijding.  Die hogere netto-lonen zullen tevens een noodzakelijke incentive uitmaken voor de thans meer dan 1.3 miljoen steuntrekkers bij de RVA om opnieuw aan de slag te gaan. Dergelijke positieve aanpak zou in schril kontrast staan met de negatieve ondertoon  van het huidige vakbondsprogramma.

Staatshervorming
De suggestie van Luc Cortebeeck, dat een staatshervoming en een sociaal-economisch programma twee verschillende zaken zijn, getuigt van weinig inzicht in ons huidig onwerkbaar staatsmodel. De economische visie tussen het socialistische Wallonië en het meer op de vrije markt gerichte Vlaanderen, is dermate verschillend, dat een degelijk programma voor een dynamische welvaartscreatie onmogelijk kan uitgewerkt worden in onze huidige structuur. Vlaanderen wenst welvaartscreatie, Wallonië wil welvaartsherverdeling. Het is verslaafd aan subsidies, niet alleen aan Vlaanderen, maar ook aan Europa.  Dit werkt corruptie in de hand en is er de oorzaak van dat corrupte politieke partijen er aan de macht zijn. Een rapport van 6 mei ll. van de Leuvense denktank “VIVES” toont aan, dat in ons land méér herverdeling tussen de regio’s nadelig is, zowel voor Wallonië als voor Vlaanderen. Volgens dit rapport vormen de transfers van Noord naar Zuid een rem op de groei van Wallonië. Een grondige staatshervorming, zoals bv. een confederaal model naar het voorbeeld van Zwitserland, is een dwingende en dringende noodzaak, zoniet is er geen echt welvaartsbeleid mogelijk. Het is natuurlijk begrijpelijk dat Cortebeeck schrik heeft van een meer gedecentraliseerde staatsstructuur, omdat de macht van de vakbond dan duidelijk zal slinken. Maar de vraag moet worden gesteld : wat heeft hier voorrang : het belang van de bevolking of het belang van de vakbond?

De vakbonden zouden eindelijk de moed eens moeten opbrengen om af te stappen van de steriele slogans van herverdeling van welvaart en van de aanvallen op de vrije markt en zouden daarentegen beter overgaan tot  een positieve benadering met welvaartscreatie als doel.  Niet de rijken zijn het probleem in ons land, het probleem is de overheid.  Het zou getuigen van groot staatsmansschap zo de vakbond zijn eigen belangen zou opzij schuiven en de belangen van de gemeenschap zou laten voorafgaan. Het is vijf vóór twaalf.


Willy De Wit
Medewerker bij de onafhankelijke socio-economische denktank www.WorkForAll.org