De affaire Fortis, Dexia, Ethias, KBC, enz. heeft alvast een ding bloot gelegd. Deze instellingen hebben wel aandeelhouders maar alle aandeelhouders zijn niet gelijk. Wie niet ook als bestuurder aan de touwtjes trekt blijft in de kou staan. Via de bestuursmandaten blijft nu plots dat allerlei belangengroepen, ofwel met een grote financiële slagkracht, ofwel met een grote politieke slagkracht de dienst uitmaken. Dit heeft zich o.a. vertaald in een verschillende behandeling door de overheid van deze grote financiële groepen. Bij Fortis heeft dit zich geuit in een manifeste scheiding van het principe der machten maar dit was wellicht niet het enige. Dat de overheid de spaarders probeert te vrijwaren van de gifwolk van piramide producten is maar logisch. Ten slotte hebben wereldwijd alle toezichtsorganen van de overheid gefaald om de introductie ervan een halt toe te roepen. Voor vele spaarders betekent dit dat ze hun zelf bijeen gewerkte pensioenaanvulling nog niet kwijt zijn. De vraag rijst dan waarom de aandeelhouders wel in de kou werden gezet terwijl deze het werk kapitaal van de financiële holding leverden. Voor velen waren de dividenten ook een aanvulling op hun pensioen.

Bij Fortis is de zaak zelf bijzonder complex. Men kan zich niet ontdoen van de indruk dat de Belgische overheid zich hier heeft laten gebruiken door enerzijds de Nederlandse regering die maar al te graag ABN AMRO terug in eigen handen kreeg en anderzijds door de Franse BNP Paribas grootbank. De gezonde Fortis activiteiten werden uit de holding gehaald, en via de Belgisch overheid verkocht. De aandeelhouders bleven achter met de vergiftigde effecten in de holding. Er waren wel degelijk andere oplossingen mogelijk, maar de vraag rijst waarom de Belgische regering er juist deze uitpikte die het minst gunstig was voor de aandeelhouders en het meest gunstig was voor de buitenlandse kopers. De vraag kan zelf gesteld worden of deze hold-up niet voorbereid was. In elk geval, het deel dat naar BNP-Parisbas gegaan is bleef onrechtstreeks wel in Belgische (franstalige) handen. Onrechtstreeks wordt BNP Paribas namelijk gecontroleerd door de familie Albert Frère. Honi soit qui mal y pense et l'union fait la force. Zie key people at Fortis and BNP Paribas Een uitstekende case met intrigues voor Hercule Poirrot. Binnenkort te verkrijgen op DVD voor de lange winteravonden.

Welke conclusies kunnen we uit dit alles trekken? Onze conclusie is dat de scheiding der machten zoals ze al sinds de oprichting van ons land geformuleerd werd, moet uitgebreid worden. Niet alleen moet de scheiding tussen de rechterlijke, uitvoerende en wetgevende macht hersteld worden, het is ook aanbevolen een scheiding door te voeren tussen de economische macht en de reeds vernoemde machten. Hierbij duiden we met de economische macht de economische sector aan die op de economische markt zijn diensten en producten aanbiedt en die ook met middelen uit de economische sector deze activiteiten financiert. De overheidssector (die de andere drie machten overkoepelt) kan daar allen maar correct toezicht op uitoefenen en correct ingrijpen als het nodig is, wanneer er geen tegenstrijdige belangen zijn. Vertegenwoordigers van belangengroepen met politieke connecties horen er dus niet in thuis. Dit is feitelijk niets nieuws onder de zon. Doorgaans noemt men dat deugdelijk bestuur. Het tegenovergesteld ervan noemt men doorgaans zachte corruptie.