Het ABVV plant een actiedag 'voor de koopkracht'. Het ACV zal zich aansluiten. Zij willen extra loonsverhogingen om de stijgende levensduurte op te vangen. Dit is een zoveelste uiting van de kortzichtigheid die ons land gebracht heeft waar het staat: veel schulden, weinig mensen aan het werk, geen reserves voor de toekomst.

Op zeer korte termijn is een fikse algemene loonsverhoging voordelig voor de werknemers. Op ietwat langere termijn zullen hogere lonen echter enkel meer inflatie, hogere werkloosheid en dus een lagere koopkracht met zich meebrengen.

Oorzaken van de stijgende levensduurte zijn (of waren) onder andere de duurdere olie en voedsel. Fundamenteel kan men hieraan maar verhelpen door ervoor te zorgen dat we minder olie nodig hebben, en dat er meer voedsel wordt geproduceerd. Daaraan kunnen de vakbonden niets verhelpen, en dus richten zij zich dan maar op de bestrijding van de symptomen van het probleem, met name de hogere levensduurte.  Een fikse loonsverhoging moet dienen als pijnstiller. De bijwerkingen van het medicijn zijn echter erger dan de voordelen.

Een stijging van de lonen zonder compenserende stijging van de arbeidsproductiviteit is immers het equivalent van het drukken van geld door een overheid in geldnood. Iedereen krijgt meer geld om uit te geven, maar omdat het aanbod (de olie- of voedselproductie) niet stijgt, betaalt iedereen gewoon meer voor hetzelfde. Inflatie dus. De hogere lonen leiden wel tot een verdere verslechtering van de concurrentiepositie van de Belgische bedrijven, die het laatste decennium al zeer veel terrein verloren hebben op de exportmarkten, onder andere omdat onze loonkosten tot de hoogste ter wereld behoren. Dit zal leiden tot een hogere werkloosheid, dus hogere belastingen, en dus minder netto-koopkracht.

Een andere piste 'om de koopkracht te verhogen', is het uitdelen van geld door de regering.

Ook deze maatregel bestrijdt enkel de symptomen. Het komt erop neer dat de regering het geld dat ze eerst afneemt van de burgers vervolgens teruggeeft. Dit kan vanzelfsprekend niet leiden tot een globale stijging van de koopkracht. Het kan ten hoogste leiden tot een herverdeling van de koopkracht. In theorie is dit dan een herverdeling van arm naar rijk.

In de praktijk is steeds de productieve middenklasse het slachtoffer. Veel vakbondsleden die binnenkort actie voeren voor meer koopkracht, zullen die verhoging dus uit eigen zak betalen.

Hun brutolonen zullen misschien stijgen, maar door de hoge belastingen op arbeid zal vooral de overheid hier beter van worden. Wat er aan netto-loonsverhoging rest, zal door de inflatie verder verdampen. De voornaamste begunstigden van de ingewikkelde herverdelingsmechanismen moeten de armen zijn, maar de talloze ambtenaren in overheids- of parastatale diensten passeren eerst langs de kassa en verdelen enkel het resterende bedrag verder.

De pistes die door de vakbonden worden verdedigd zijn dus absoluut af te raden. De enige juiste manier om de hogere levensduurte betaalbaar te houden, is een verhoging van onze productiviteit.  Als we méér produceren, kunnen we zonder problemen ook méér loon vragen. De productiviteit van onze privé-sector is echter al bij de hoogste van de wereld. Daar valt nog weinig te winnen. De productiviteit van onze overheid ligt echter laag in vergelijking met het buitenland. Daar is nog duidelijk verbetering mogelijk. Een verhoging van de productiviteit van onze overheid zou immers lagere belastingen mogelijk maken, en dus de netto-koopkracht verhogen (bingo !). De lagere belastingen zouden ook de loonkosten verlagen, waardoor de werkloosheid afneemt (bingo !), en de belastingen verder kunnen verlagen (bingo !). 

Een verhoging van de productiviteit van de overheid is echter geen prioriteit voor de vakbonden. Zij vormen integendeel veeleer een obstakel bij het streven naar een verhoogde productiviteit, omdat de  overheidsvakbonden enkel oog hebben voor het eigenbelang van de ambtenaren, en niet voor het algemeen belang.

Laten we dus in oktober massaal op straat komen voor de koopkracht …om zonder dralen een efficiëntere overheid te eisen !

Karel Lemmens