Hard wroeten

Er wordt gewerkt en gewroet door onze ministers, lange dagen en dikwijls zelfs nachten. Veel te veel om goed te zijn voor de gezondheid, Leterme heeft er zelfs een maagszweertje aan opgedaan. Hij speelt met zijn gezondheid. Ogenschijnlijk worden er enorme inspanningen geleverd in wat genoemd wordt een "superministerraad". De term lijkt goed gekozen, het gaat inderdaad over super-belangrijke zaken, nl. ons sociaal-economisch beleid. Anders uitgedrukt, het gaat over onze toekomstige welvaart (of onze toekomstige armoede), over de toekomst (of niet-toekomst) van onze kinderen en kleinkinderen en zelfs van ieder van ons. Er wordt gesproken over : belastinghervormingen, lastenverlaging, over sociale maatregelen, over de ambtenarij, over fiscale fraude, om de voornaamste punten op te sommen.

Ondanks het zware werk wijst alles er op dat het "zonder noemenswaardig resultaat" zal aflopen. Ja, er zullen links en rechts wat pietluttige beslissingen genomen worden, er zal wat geprutst worden aan de kinderbijslagen, de laagste pensioentjes zullen wat opgekrikt worden, maar wat echt belangrijk is, zal niet gebeuren. Er zal niet structureel bespaard worden. Integendeel : Onkelinx heeft al aangekondigd, dat ze de belastingdruk nog wil verhogen en nog meer geld wil persen uit bepaalde sectoren, die - ondanks alles - nog winst maken. Blijkbaar beseft zij nog altijd niet dat juist de winstgevende bedrijven de motor zijn van onze economie en onze welvaart. Zonder winsten, geen investeringen en geen werkgelegenheid.. Er zullen meer dan waarschijnlijk met groot vertoon maatregelen aangekondigd worden om de armoede te bestrijden, door méér uit te geven, maar geen maatregelen, die de oorzaken van de armoede wegnemen. Er is ook aangekondigd dat grondige analyses zullen gemaakt worden van onze sociaal-economische problemen en het ziet er naar uit, dat het daar in hoofdzaak bij zal blijven. Voor de vergrijzing is er in de verste verte zelfs geen aanzet tot een oplossing in zicht. Het is zoals met het Zilverfonds, het enig wat erin zit is uitgestelde overheidschculd.

De echte problemen

Hoe komt het toch dat de echte problemen niet zullen aangepakt worden? Het antwoord is relatief eenvoudig: omdat de echte belangrijke punten taboe zijn. De (moedige) politicus, die het zou aandurven de echt belangrijke zaken te verdedigen, speelt met zijn carrière. En niemand is happig om politieke zelfmoord te plegen.

Welk zijn die belangrijke punten?

Er zijn er twee :

1. Om onze toekomst veilig te stellen moet werken terug lonend worden en moet derhalve de belastingdruk gehalveerd worden gespreid over enkele jaren..
2. om dit mogelijk te maken, moet over dezelfde periode onze veel te omvangrijke overheidsapparaat structureel gehalveerd worden. De besparing die hierdoor verwezenlijkt wordt, kan toelaten onze belastingdruk te halveren.

Als die twee punten opgelost worden, zijn de andere problemen automatisch van de baan, dan is er opnieuw geld voor de pensioenen, dan is de werkloosheid opgelost, dan kunnen de RVA-steuntrekkers terug aan het werk, dan is de armoede vanzelf verdwenen. Dan zullen de bedrijven niet meer genoodzaakt zijn hun fabrieken in de Oostblok-landen te vestigen om te kunnen overleven.

Kan dit wel?

Zonder twijfel. Zowel de Europese Centrale Bank (ECB) als de OESO hebben al herhaaldelijk gewezen op onze loodzware overheidsbureaucratie. In het dagblad DE STANDAARD van 22 mei ll. schrijft Guy Tegenbos in zijn column getiteld "En dat is nu wat we missen" het volgende :

...."Anderzijds was er een scherp Oeso-rapport over het overheidsbestuur in België. Dat bestuur, en vooral het gedeelte ‘algemene bestuursdiensten' erin, werden beschreven als ‘loodzwaar'. Ze worden bovendien inefficiënt bestuurd, zegden de Oeso-experts, omdat er te veel regels bestaan en omdat haast alle managementbeslissingen doorkruist worden door beslissingen van politieke kabinetten.

Van die kabinetten zegden de Oeso-experts dat ze een omvang hadden ‘die ze nog nooit gezien hadden elders in de wereld'. Ze hadden de term ‘loodzwaar' al gebruikt, en wisten niet meteen wat nog zwaarder is. Iridium, dames en heren experts; dat weegt 22.65 kg per dm3, lood maar 11.3 kg. Iridium is het zwaarste element op aarde : een metaal dat zeer lastig te bewerken is en goed bestand is tegen corrosie."

Op een presenteerblaadje

De mogelijkheid tot sterke afslanking van ons overheidsapparaat dient zich thans aan op een presenteerblaadje. De eerstkomende 10 jaar zal circa 40 % van de federale ambtenaren op pensioen gaan. Met deze niet te vervangen en terzelfdertijd structurele efficiëntie na te streven, kan men de noodzakelijke afslanking haast volledig verwezenlijken. Infeite betreft het hier geen afslanking, maar een structureel herdenken van wat aan de basis lag van de bestaansreden van die ambtenaren. Het gaat hier niet over regeltjes bovenop regeltjes maar terug te gaan zoekne naar wat er was voor men de regeltjes toegevoegd heeft. Het is een unieke kans.

Waarom zal de regering die unieke kans niet grijpen?

Om dezelfde redenen waarom onze vorige regeringen die problemen niet hebben aangepakt: omdat de vakbonden dit niet willen. Waarom niet? Alle federale ambtenaren zijn met een zachte dwang aangesloten bij een vakbond. De ambtenaren betalen hiervoor jaarlijks lidgeld. Alhoewel, de overheid neemt de betaling op zich. Dit is in ons land de rijkdom van de bonden, die dan ook niet wensen dat hieraan wordt geraakt. Wee hem die dat zou durven.

Het schuchtere en voorzichtige voorstel van een bepaald minister om slechts 1 op 3 ambtenaren die op pensioen vertrekken te vervangen, ontlokte een onmiddellijke negatieve reactie van de PS. Maar ook bij Inge Vervotte, minister van ambtenarenzaken, was weinig enthousiasme te bespeuren. Zij zal zeker de nodige richtlijnen van haar vakbond hebben gekregen. En er rest haar geen keuze : zij kan niet anders dan dit dictaat opvolgen.

Zolang de regeringen in ons land gegijzeld worden door de (machtige) belangengroepen, blijft verlamming troef. De gevolgen zullen wel dramatisch zijn. De belastingdruk is onhoudbaar, met als logisch gevolg dat een grote massa liever gaat stempelen dan te werken. En diegenen die nog werken zijn totaal gedemotiveerd. De pensioenkassen zijn leeg. Maar ondertussen stormt de vergrijzing op ons af. Hoe gaat dit aflopen?

Willy De Wit

Medewerker bij de onafhankelijke denkgroep "Workforall" (www.workforall.org [0])