Meer welvaart en welzijn met directe democratie
Resultaten economische correlatie studies.
Jos Verhulst & Arjen Nijeboer
“Directe democratie: feiten, argumenten en ervaringen omtrent de invoering van het referendum” Brussel: Democracy International, 2007
De vele referenda die sinds ruim honderd jaar in Zwitserland gehouden zijn, leveren een goudmijn aan gegevens op wat er gebeurt als de bevolking zijn lot in eigen hand kan nemen. Een groep economen en politicologen van de universiteiten van Zürich en St. Gallen – Bruno S. Frey, Reiner Eichenberger, Alois Stutzer, Lars P. Feld, Gebhard Kirchgässner, Marcel R. Savioz en anderen – onderzoeken sinds enige tijd systematisch de effecten op het beleid en de maatschappij van directe democratie. Hierbij maken zij gebruik van het feit dat er grote verschillen bestaan in de mate van directe democratie die de Zwitserse kantons hebben. Omdat de kantons ook grote bevoegdheden hebben – Zwitserland is eigenlijk een confederaal samenwerkingsverbond tussen soevereine kantons – is het mogelijk om op veel terreinen te meten wat de gevolgen zijn van directe democratie. Hierbij hebben zij uiteraard steeds de overige factoren die ook van invloed konden zijn op het onderzochte verband, verdisconteerd in hun statistische berekeningen (het ceteris paribus-beginsel). In 1999 vatten Kirchgässner, Feld en Savioz een groot aantal onderzoeken samen in de studie Die Direkte Demokratie: Modern, erfolgreich, entwicklungs- und exportfähig. Maar ook sindsdien zijn vele nieuwe onderzoeken gepresenteerd. Hieronder een aantal van de meest sprekende onderzoeksresultaten: - Feld en Savioz (1997) namen een nauwkeurige index van de mate van directe democratie in alle Zwitserse kantons en correleerden deze met de economische prestatie van de kantons op diverse tijdstippen tussen 1982 en 1993. Na vele bewerkingen te hebben uitgevoerd en alternatieve verklaringen te hebben uitgesloten, concludeerden zij dat, afhankelijk van het tijdstip, de economische prestatie in de direct-democratische kantons tussen de 5,4 en 15 procent hoger was dan de representatieve kantons. “Het naast elkaar bestaan van representatieve en directe democratie in Zwitserland leidt tot een natuurlijke vraag: indien directe democratie efficiënter is dan representatieve democratie, waarom nemen de representatief-democratische kantons dan niet de succesvolle strategie van hun buren over?”, aldus Feld en Savioz (1997, p. 529)
- Pommerehne onderzocht de 103 grootste steden van Zwitserland op het verband tussen directe democratie en de efficiëntie van de overheid, met als voorbeeld de afvalverwerking. In de steden met directe democratie was de afvalverwerking – ceteris paribus –10 procent goedkoper dan in de steden zonder directe democratie.
Bovendien vond Pommerehne een flinke kostenbesparing indien de afvalverwerking door de stad werd uitbesteed aan een privaat bedrijf. De steden met directe democratie en private afvalverwerking waren de kosten 30 procent lager – ceteris paribus – dan in de steden met een representatief systeem en publieke afvalverwerking. (Kirchgässner, Feld en Savioz, 1999, p. 98-100)
- Kirchgässner, Feld en Savioz (1999, p. 92-98) bekeken 131 van de 137 grootste Zwitserse gemeenten om het verband tussen directe democratie en publieke schuld vast te stellen, met data uit 1990. In de gemeenten waarin referenda over de publieke uitgaven zijn toegestaan, directe democratie was de publieke schuld – ceteris paribus – 15 procent lager dan in gemeenten waar dit niet het geval was.
- Feld en Matsusaka (2003) onderzochten het verband tussen overheidsuitgaven en directe democratie. In sommige Zwitserse kantons bestaat een ‘Finanzreferendum’ waarbij alle overheidsbeslissingen boven een bepaald bedrag (het gemiddelde is 2,5 miljoen Zwitserse frank) verplicht door de burgers moeten worden goedgekeurd.
In kantons met zo’n referendum waren de overheidsuitgaven tussen 1980 en 1998 gemiddeld 19 procent lager dan in kantons zonder dit instrument. - Benz en Stutzer (2004) onderzochten het verband tussen directe democratie en de politieke kennis waarover burgers beschikken, zowel in Zwitserland als in de EU.
Voor Zwitserland namen zij gegevens van 7500 inwoners en correleerden die met een index van de mate van directe democratie van de 26 kantons, van 1 tot 6. De hoogste mate van directe democratie kwam voor in het kanton Basel, indexcijfer 5,69; de laagste mate in kanton Genève, indexcijfer 1,75. Er werd gecontroleerd voor andere relevante variabelen, waaronder geslacht, leeftijd, opleiding, inkomen en het al dan niet lid zijn een politieke partij. Zij concludeerden dat het verschil in politieke kennis tussen een inwoner van Genève en Basel, ceteris paribus, aanzienlijk was en evenveel bedroeg als het verschil tussen wel en niet lid zijn van een politieke partij, of tussen de inkomensgroep van 5000 Zwitserse frank en 9000 Zwitserse frank. Voor de EU, waarbij 15 Europese landen werden bekeken waarvan er 6 in de laatste 4 jaar voorafgaand een nationaal referendum hadden gehouden, kwamen zij tot soortgelijke resultaten.
- Frey, Kucher en Stutzer (2001) onderzocht of het zelfgerapporteerde geluksgevoel (‘subjective well-being’) van burgers beïnvloed wordt door directe democratie. Geluksgevoel kan gewoon worden gemeten, in de zin dat je mensen gewoon kan vragen hoe gelukkig zij zichzelf voelen. Frey nam dezelfde index van de Zwitserse kantons als Benz en Stutzer, en correleerde die aan de antwoorden van 6000 Zwitsers op de vraag: “Hoe tevreden bent u tegenwoordig met uw leven in zijn geheel?” Frey controleerde voor vele andere variabelen. Dit konden zij aangeven in een schaal van 1 tot 10. Een inwoner van Basel (het meest direct-democratische kanton) bleek 12,6 procentpunt hoger te scoren op de geluksschaal dan een inwoner van Genève (het meest representatieve kanton). Ook bekeek Frey het verschil tussen geluksgevoel dat ontstaat omdat het beleid meer volgens de wensen van de burgers is (uitkomst), versus het geluksgevoel dat ontstaat door deelname aan het stemmen zelf (het proces). Dit deed hij door een groep buitenlanders mee te nemen, die op kantonaal niveau niet mogen stemmen, maar wel de vruchten plukken van de uitkomsten van referenda. De niet-stemmende buitenlanders waren in de direct-democratische kantons ook gelukkiger, maar minder dan de stemmende Zwitsers. Hieruit concludeerde Frey dat het deelnemen aan de stemmingen voor tweederde verantwoordelijk was voor het toegenomen geluksgevoel, en het meer met de volkswil overeenkomende beleid voor één derde.
| Attachment | Size |
|---|---|
| verhulst-nijeboer-direct-democracy-nl.pdf | 918.74 KB |
| verhulst-nijeboer-direct-democracy-fr.pdf | 990.87 KB |
| verhulst-nijeboer-direct-democracy-en.pdf | 888.6 KB |
| Does direct democracy reduce public debt.pdf | 913.02 KB |
| The efffect of direct democray on income distribution.pdf | 220.69 KB |

Het democratisch besturen:
De zin van de politiek en van de kiesplicht:
Vele mensen zien de zin van politiek niet, ze vinden het onzin.
1. Om deze reden begeven ze zich niet naar de stembus of stemmen niet (blanco).
2. Andere kiezen blanco door onwetendheid.
3. Weer andere kiezen altijd voor dezelfde partij of persoon door gebrek aan interesse.
4. Weer andere kiezen altijd voor dezelfde partij of persoon door familietradities.
5. Een vroegtijdige conclusie is een plaats waar je van het denken te snel moe werd, ook wel eens vooroordeel genoemd.
6. Politiek en ideologie is geen liefdesroman die ontspant en instincten verheft, het is een levenswijze opbouwen.
7. Een vooroordeel is voor vele moeilijker te splitsen dan een atoom.
8. Mensen hebben de neiging 'Das Man' te volgen, veel makkelijker.
9. Ik hou niet van politiek, het interesseert mij niet, ik leef mijn eigen leven, zou het kunnen dat je “niet” je eigen leven leeft maar geleefd wordt door maatschappelijke geconditioneerdheid of maatschappelijke brainwach.
10. Nadenken doet pijn om het cru te zeggen, twee dingen zijn oneindig: het universum en de menselijke domheid.
11. Voor velen is het “aangenamer” om mee te hollen met de meute, voorgekauwde junkfood.
12. Dat sommigen te dom, slecht opgeleid, liever in hun luie zetel blijven zitten en toch mogen stemmen, dit kan op het eerste gezicht wraakroepend lijken, nochtans betalen deze burgers ook belastingen, lopen hun kinderen school, wensen zij verzorging in de ziekenhuizen, willen zij pensioen op latere leeftijd, willen ze inspraak via een openbaar onderzoek in een rechtsgeding enz, we leven nu éénmaal in een georganiseerde samenleving en gelukkig niet in de jungle.
13. Afschaffing van de opkomstplicht kan je zien als een vorm van meritocratie, enkel diegenen die de inspanning willen leveren om naar het stemlokaal te gaan hebben inspraak, wat gevaarlijk is, het is dubbelmoraal.
14. Als je niet stemt en het gaat slecht met de samenleving, dan ben jij een beetje de oorzaak en verantwoordelijk.
15. Niet stemmen is dus een gevaar voor de democratie en voor de samenleving.
Politiek echter is het fundament van de democratie, het is: het in praktijk brengen van één of meerdere ideologieën.
Zonder politiek geen democratie maar een dictatoriaal bewind en het recht van de sterkste.
Vermits “rechts” sowieso de macht en het geld heeft is het daardoor beter een sociaal democratie te hebben, het is de enige verdediging van de niets of weinig hebbende, indien “rechts” ook nog de lakens uitdeelt dan is het evenwicht verbroken, de gegoede klasse: de economische, ambtelijke en religie-elite, ze zijn de happy few, deze moeten we niet verdedigen ze verdedigen zichzelf wel, geen probleem, een coalitie is wel mogelijk.
Democratische politiek op zijn beurt is gefundeerd op verschillende ideologieën.
Hoe groter de coalitie vorming van de verschillende ideologieën hoe sterker de democratie.
Diegenen die niet verkozen zijn wachten op de bank, in oppositie tot de volgende verkiezing.
Indien er maar een minoriteit zich bewust is van de zin van het kiezen dan is de democratie in gevaar.
Meer ideologische en politieke opvoeding door ouders en in de scholen stimuleert de lust om bewust te kiezen.
Het aanleren van de verschillende zienswijze van alle ideologieën maakt het bewust kiezen doeltreffender en eenvoudiger.
In een moderne, open en vrije samenleving moet men leren bewuste keuzes te maken.
De mens leren denken is niet hem verplichten te denken, het is zoals een kind leren gaan, fietsen, lezen, spreken deze zijn geen verplichting maar een noodzaak.
Het kunnen gebruik maken van andermans politieke onwetendheid is geen vrijheid maar misbruik, het is democratisch bedrog.
Onwetendheid is de oorzaak van bijna al onze problemen.
Onwetendheid is als een drug, we mogen blij zijn dat niet iedereen er aan verslaafd is!
Kennisoverdracht, nieuw kennis, onderzoek en ontwikkeling waarborgen onze toekomst.
Ongemanipuleerde kennis en verbeelding is de beste software voor ons geheugen.
Besluit: het politiek bewustzijn van eenieder is nodig en ook de openlijke mening van iedere burger is noodzakelijk, dit om te voorkomen dat democratie enkel de vrijheid is om je eigen verdrukker te kiezen.
Je kan de waarheid niet verwarren met de mening van een minder of meerderheid die zich zeer subtiel laat manipuleren, dit is het gevaar van een tolerante democratie, dit leerde ons de geschiedenis, dit is het grensgebied van onze democratie, over deze grens is er enkel dictatuur, als één miljoen mensen een stommiteit geloven dan is het nog steeds een stommiteit, ook wel eens de tirannie van de meerderheid genoemd.
Als je de waarheid vertelt hoef je weinig te onthouden, niemand verdwaalt op een rechte weg.
Diegenen die de politiek vertegenwoordigen hebben een mandaat voor het mogen helpen organiseren van onze samenleving binnen de richtlijnen van eerlijkheid, betrouwbaarheid en eerbied voor het leven.
Je zou kunnen stellen dat de politieke leiders verantwoording verschuldigd zijn aan hen waarvan ze het mandaat hebben verkregen, ook al is er een periode afgesproken van een aantal jaren en ook al is er een parlement waarin zogenaamde vertegenwoordigers zitten die trouwens voortkomen uit dezelfde politieke partijen als degenen die bij beurtrol het mandaat mogen uitoefenen.
Het betoog is dan ook simpel, oefen je democratische rechten uit, controleer of politici doen wat ze hebben beloofd en zoniet straf ze af bij de volgende verkiezingen.
De gevaren en de tolerantie van een democratie is:
Ook niet-democraten hebben het recht om zich verkiesbaar te stellen, wolven in schapenvacht dus, daarom wees op uw hoede om geen wolven aan het bewind te brengen.
Het tegengestelde is wel absoluut, dit leerde ons de geschiedenis, wolven brengen geen schapen aan het bewind.
Democratisch verkozen worden betekend niet democratisch besturen.
Een democratisch kiessysteem enkel gebruiken om aan de macht te komen en daarna niet democratisch besturen, dit is natuurlijk misbruik maken van een democratisch systeem.
Het democratisch besturen is gebaseerd op het ideologische gelijkheidsideaal.
Niet democratisch willen besturen is veelmeer gebaseerd op eigenbelang of het belang van bepaalde groepen in een samenleving.
Je kan de waarheid niet verwarren met de mening van een meerderheid die zich laat manipuleren, als één miljoen mensen in een leugen geloven dan blijft dit nog steeds een leugen, dit is het gevaar van een tolerante democratie, dit leerde ons de geschiedenis, dit is het grensgebied van onze democratie, over deze grens is dictatuur.
De gulden middenweg:
Een efficiënte staat, doelgericht en ten gunste van de totale samenleving.
Een efficiënte privaat economie, doelgericht en ten gunste van de totale samenleving.