De Amerikaanse verkiezingen zitten (eindelijk) in een laatste rechte lijn. Obama tegenover Mc Cain. Belangrijker dan de ideologische kloof is de vraag of Amerika klaar is voor een zwarte president. Maar het argument wordt ook misbruikt door de Democraten om hun partijleden die niet voor Obama zouden stemmen antiracistische gevoelens aan te wrijven. Misschien zijn deze niet-stemmers gewoon gefrustreerd om de gemiste kans voor een eerste vrouwelijke Amerikaanse president. Het is in elk geval een mooie test voor het Amerikaans antiracistisch discours.

Maar erover spreken en schrijven is nog iets anders dan het te beleven. De kloof tussen retoriek en realiteit behoort immers tot het wezen van de politiek. De kloof tussen het volk en haar leiders eveneens. Politieke leiders hebben daarbij het grote voordeel dat de burger niet echt geïnteresseerd is in de democratie. Twintig procent van de Amerikanen kan de vijf Simpsons opnoemen terwijl slechts drie procent de vijf basisvrijheden kan opnoemen. Immers, indien burgers echt geïnteresseerd zijn in de democratie, hoe zou men kunnen verklaren dat de inwoners van Washington DC geen stemrecht hebben. Buiten de tekst "no taxation without representation" die zij op hun nummerplaat hebben aangebracht, ondergaan zij gedwee deze situatie, al decennialang. De Verenigde Staten die overal de les gaan geven in de beginselen van democratie, lappen diezelfde basisprincipes aan hun laarzen, en dan nog wel in hun eigen hoofdstad. Toen de Amerikanen druk zetten op Hongkong om zich meer democratisch te organiseren, luidde de reactie: "geef de hoofdstad van uw natie stemrecht, en kom dan met ons over democratische rechten spreken". Wie de les spelt vergeet inderdaad vaak in eigen boezem te kijken.

Legitimiteit van De Gucht

Maar ook dat is van alle tijden. De Gucht gaat de Congolezen de les spellen. Zij moeten goed besturen, mogen niet corrupt zijn (ja, wie mag dat wel?) en moeten zich democratischer opstellen? Maar de vraag is of hij wel legitimiteit heeft om te spreken. De "goed bestuur" ballon is al lang doorprikt in Vlaanderen en er blijft niets van over. Corruptieschandalen tieren ook welig in ons land. Sociale huisvestingsmaatschappijen in Wallonië, wanbeheer in Charleroi, fake consultancycontracten in Vlaanderen, perikelen met ruimtelijke ordening dossiers in Brugge, bewegwijzeringfraude in Mechelen, vriendjespolitiek in Hoei, en noem maar op. Ons land is gezakt tot de 21^ste plaats op de corruptie-index. We behoren daarmee tot de meest corrupte landen van de EU-15.

We geven ook lessen in democratie terwijl Vlaanderen op de vingers wordt getikt door diverse internationale instellingen wegens niet respect van de democratische grondbeginselen. Internationale kranten schrijven over Vlaanderen als "de regio van niet-vijandig fascisme". En de extreem rechtse partij die bijna één op vier Vlamingen weet te verleiden worden van het democratisch proces uitgesloten. Of het cordon sanitaire nu terecht is of niet, democratisch is het zeker niet.

De beste manier om de balk in de eigen ogen niet te zien, is zich te concentreren op de splinter in de ogen van de ander. Corrumperende Congolezen en parasiterende Walen moeten doen vergeten dat wij in een land leven dat tot de meest belastingsbetalende ter wereld behoort en dat de overheid ondanks een overheidsbeslag van 49% er niet in slaagt haar schulden af te betalen (zeven miljard meer in 2007) laat staan provisies aan te leggen om de vergrijzing te financieren.

Laat ons dus eerst ons huishouden op orde brengen: een slanke en efficiënte overheid en integere politici moeten het verspillingkarakter van de publieke fondsen stoppen. Volgens het World Economic Forum behoren we immers tot de grootste verspillers van publieke fondsen van Europa.

Voor wie die macro-economische data te abstract zijn: de federale budgetten voor experten stegen in 2008 met 83%; de kosten voor federale kabinetten met vijftien miljoen. Niet-geslaagde ambtenaren bekennen en bewijzen dat zij de vragen van het examen vooraf hadden ontvangen. "Goed bestuur" werd blijkbaar geëxporteerd naar het federaal niveau. Maar waarover ging dat ook alweer?

Wie die vraag stelt wordt oppositietaal verweten. Goed bestuur die enkel gebaseerd is op lippendienst (en vriendendienst) kan bezwaarlijk goed bestuur worden genoemd maar is onbehoorlijk bestuur. En wie basisvrijheden, zoals het spreekrecht van ambtenaren onderdrukt, doet aan ongeoorloofd bestuur.

In plaats van de les te spellen in het buitenland, zouden wij er beter aan doen wat minder arrogant om te springen met buitenlandse economische rapporten, die systematisch aantonen dat ons land zich naar de afgrond rijdt. Tevens zouden wij wat minder denigrerend moeten doen over de diverse analyses inzake respect van de democratische basisrechten die steevast Vlaanderen op de vingers tikken. Of zijn alle internationale instellingen onbekwaam?

Noch goed bestuur, noch democratie worden au sérieux genomen. Laat ons dan ook eerst onze augiasstal uitmesten vooraleer moraalridder te spelen in kolonies die bijdroegen tot de welvaart van vele Belgen die zich toen helemaal niet bekommerden over respect van de mensenrechten.

Of is dat alles alleen maar een schouwtoneel om ons te doen vergeten dat wij al een jaar zonder (echte) regering zitten, zonder regeringsleider en zonder een visie over waar het met ons land naar toe moet?

Rudy Aernoudt

Voormalig kabinetschef economie in Vlaanderen, Wallonië en op federaal niveau

Voorzitter van de Denkgroep "België-anders"